CASA (Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn) là gì?
Tiếng Anh: Current Account Savings Account ratio
CASA là tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn trên tổng tiền gửi khách hàng tại ngân hàng. Chỉ số này phản ánh mức độ huy động được vốn giá rẻ từ tài khoản thanh toán và tiền gửi không kỳ hạn, giúp ổn định nguồn vốn và giảm chi phí vốn.
CASA (Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn) là gì?
Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn (tiếng Anh là Current Account Savings Account ratio, viết tắt CASA) là chỉ tiêu đo lường tỷ trọng của tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán trong tổng tiền gửi khách hàng của một ngân hàng.
Đặc điểm chính
Tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán thường được hưởng lãi suất thấp hơn so với tiền gửi có kỳ hạn. Khi tỷ trọng CASA cao, ngân hàng có nhiều vốn giá rẻ, chi phí vốn bình quân được cải thiện. Ngược lại, CASA thấp cho thấy ngân hàng phụ thuộc nhiều vào tiền gửi có kỳ hạn và chi phí vốn cao hơn.
Cách hoạt động
CASA được tính bằng cách lấy tổng số dư tiền gửi không kỳ hạn cộng tiền gửi thanh toán của khách hàng, chia cho tổng tiền gửi khách hàng tại cùng thời điểm. Chỉ tiêu này thường được theo dõi định kỳ theo tháng hoặc theo quý. Khi so sánh giữa các ngân hàng cần lưu ý đến cơ cấu khách hàng và mô hình kinh doanh vì cách phân loại tài khoản có thể khác nhau.
Vai trò trong hoạt động ngân hàng
CASA giúp nhà quản trị đánh giá chất lượng nguồn vốn huy động và khả năng cạnh tranh về chi phí vốn. Nhà đầu tư và chuyên viên phân tích thường dùng chỉ tiêu này để so sánh hiệu quả giữa các ngân hàng trong cùng nhóm. Tỷ lệ này cũng phản ánh năng lực giữ chân khách hàng, mức độ gắn bó của khách hàng với ngân hàng thông qua tần suất sử dụng tài khoản thanh toán.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách tính CASA cho một ngân hàng.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A có tổng tiền gửi khách hàng là 1.000 đơn vị, trong đó tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán là 300 đơn vị.
Các bước
- Với giả định trên, CASA = 300 / 1.000 × 100 = 30 phần trăm.
- Với giả định trên, tiền gửi có kỳ hạn = 1.000 − 300 = 700 đơn vị, tương ứng 70 phần trăm tổng tiền gửi.
Kết quả
Với giả định trên, Ngân hàng A có CASA bằng 30 phần trăm, cho thấy 30 phần trăm nguồn vốn đến từ tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán.
Phân biệt với khái niệm gần giống
CASA thường bị nhầm với tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn hoặc chỉ tiêu chi phí vốn bình quân.
So sánh với Tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn
| Tiêu chí | CASA (Tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn) | Tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn |
|---|---|---|
| Phạm vi tính | Tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán trên tổng tiền gửi | Tiền gửi có kỳ hạn trên tổng tiền gửi |
| Chi phí vốn thường gắn với | Vốn giá rẻ, lãi suất thấp | Vốn đắt hơn, lãi suất cao hơn |
| Mục đích sử dụng | Đo lường chất lượng nguồn vốn giá rẻ | Đo lường mức độ phụ thuộc vào vốn có kỳ hạn |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Cần xem xét cơ cấu khách hàng khi so sánh giữa các ngân hàng.
- Nhầm CASA với tỷ lệ tiền gửi có kỳ hạn trong khi hai chỉ tiêu này bù trừ nhau.
- So sánh CASA giữa các ngân hàng có mô hình kinh doanh rất khác nhau, ví dụ ngân hàng bán lẻ và ngân hàng doanh nghiệp.
- Cho rằng CASA cao luôn tốt mà không xét đến chi phí dịch vụ kèm theo.
- Quên rằng số dư tài khoản thanh toán biến động theo ngày nên chỉ tiêu có thể dao động ngay cả trong cùng kỳ báo cáo.
Công thức
Công thức: CASA = (Tiền gửi không kỳ hạn + Tiền gửi thanh toán) / Tổng tiền gửi khách hàng × 100
- Tiền gửi không kỳ hạn: số dư trên các tài khoản gửi không kỳ hạn của khách hàng
- Tiền gửi thanh toán: số dư trên các tài khoản thanh toán của khách hàng
- Tổng tiền gửi khách hàng: tổng số dư tiền gửi của khách hàng tại ngân hàng
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
CASA là gì?
CASA là tỷ lệ tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán trên tổng tiền gửi khách hàng của ngân hàng.
CASA cao có lợi cho ngân hàng không?
Thường có lợi vì tiền gửi không kỳ hạn và tiền gửi thanh toán thường có lãi suất thấp, giúp giảm chi phí vốn.
CASA có phản ánh chất lượng dịch vụ không?
Một phần, vì CASA cao thường đi cùng tần suất khách hàng sử dụng tài khoản tại ngân hàng.
Có thể so sánh CASA giữa các ngân hàng khác nhau không?
Có thể so sánh nhưng cần xét thêm mô hình kinh doanh và cơ cấu khách hàng của từng ngân hàng.