Cho thuê tài chính là gì?

Tiếng Anh: Financial leasing

Cập nhật · 5 phút đọc · Nghiệp vụ ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Cho thuê tài chính
Tóm tắt nhanh

Cho thuê tài chính là hình thức cấp tín dụng thông qua việc ngân hàng mua tài sản và cho khách hàng thuê sử dụng trong thời hạn thoả thuận. Khi hết hạn, khách hàng có quyền mua lại hoặc tiếp tục thuê theo thoả thuận. Nghiệp vụ giúp doanh nghiệp tiếp cận tài sản mà không cần bỏ toàn bộ vốn ban đầu.

Cho thuê tài chính là gì?

Cho thuê tài chính (tiếng Anh là Financial leasing) là nghiệp vụ trong đó bên cho thuê mua tài sản theo yêu cầu của khách hàng và cho khách hàng thuê, sử dụng tài sản đó trong thời hạn nhất định. Khách hàng trả tiền thuê theo từng kỳ và cuối thời hạn có thể chuyển quyền sở hữu tài sản theo thoả thuận.

Đặc điểm chính

Đặc trưng cơ bản là tài sản do bên cho thuê sở hữu hoặc đứng tên và chuyển giao quyền sử dụng cho khách hàng. Thời hạn thuê thường bao trùm phần lớn thời gian sử dụng hữu ích của tài sản. Tổng tiền thuê trong hợp đồng được tính trên cơ sở bù đắp chi phí mua tài sản, chi phí tài chính và một phần lợi nhuận hợp lý. Khách hàng không thể đơn phương huỷ hợp đồng trong thời hạn thuê.

Cách hoạt động

Quy trình gồm ba bước chính. Thứ nhất, khách hàng lựa chọn tài sản và nhà cung cấp phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh. Thứ hai, bên cho thuê ký hợp đồng mua tài sản với nhà cung cấp và ký hợp đồng cho thuê với khách hàng. Thứ ba, khách hàng nhận tài sản, sử dụng và thanh toán tiền thuê định kỳ. Khi hết hạn hợp đồng, khách hàng có thể mua lại tài sản, tiếp tục thuê hoặc trả lại tài sản cho bên cho thuê theo thoả thuận ban đầu.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Cho thuê tài chính là kênh cấp vốn trung và dài hạn cho doanh nghiệp, đặc biệt khi doanh nghiệp cần tài sản có giá trị lớn mà chưa có đủ vốn tự có. Nghiệp vụ giúp đa dạng hoá danh mục tín dụng và giảm áp lực vốn ban đầu cho khách hàng. Đối với ngân hàng, tài sản cho thuê là một phương tiện đảm bảo, giúp kiểm soát rủi ro khi khách hàng không thực hiện nghĩa vụ.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách tính tiền thuê.

Tình huống

Giả sử ngân hàng mua máy móc trị giá 500 triệu đồng và cho doanh nghiệp của chị Lan thuê trong 5 năm, lãi suất cho thuê 10%/năm, thanh toán cuối năm.

Các bước

  1. Với giả định trên, tiền lãi cho thuê một năm = 500 triệu × 10% = 50 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, tiền thuê một năm gồm phần gốc và lãi. Nếu chia đều gốc, phần gốc mỗi năm = 500 triệu ÷ 5 = 100 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, tổng tiền thuê mỗi năm (năm đầu) = 100 triệu + 50 triệu = 150 triệu đồng. Với giả định trên, năm cuối tiền thuê còn 100 triệu + còn lại tính trên dư nợ giảm dần.

Kết quả

Với giả định trên, chị Lan sử dụng máy móc suốt 5 năm và có quyền mua lại tài sản với giá danh nghĩa khi kết thúc hợp đồng.

Ghi chú

Cách tính trên minh hoạ theo phương pháp dư nợ giảm dần về gốc, lãi tính trên dư nợ còn lại.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Cho thuê tài chính dễ bị nhầm với cho thuê hoạt động vì cùng là nghiệp vụ cho thuê tài sản.

So sánh với Cho thuê hoạt động

Tiêu chí Cho thuê tài chính Cho thuê hoạt động
Thời hạn thuê Thường bao trùm phần lớn thời gian sử dụng Thường ngắn hơn, theo nhu cầu
Chuyển quyền sở hữu Khách hàng được quyền mua lại cuối hợp đồng Khách hàng không nhận chuyển quyền sở hữu
Chủ sở hữu rủi ro tài sản Bên cho thuê giữ rủi ro trong thời hạn hợp đồng Bên cho thuê giữ toàn bộ rủi ro suốt đời tài sản
Bản chất tín dụng Là khoản cấp tín dụng trung, dài hạn Không cấp tín dụng, là dịch vụ thuần tuý

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi tìm hiểu nghiệp vụ.

  • Nhầm cho thuê tài chính với cho thuê hoạt động vì cùng tên gọi thuê.
  • Quên rằng tài sản thuộc sở hữu bên cho thuê trong suốt thời hạn hợp đồng.
  • Không phân biệt rõ việc chuyển quyền sở hữu cuối hợp đồng với quyền sở hữu ngay từ đầu.
  • Nghĩ rằng hợp đồng có thể đơn phương huỷ khi cần.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Cho thuê tài chính có phải là cho vay không?

Về bản chất là cấp tín dụng thông qua tài sản, khách hàng sử dụng tài sản và hoàn trả dần qua tiền thuê.

Ai là chủ sở hữu tài sản trong thời hạn thuê?

Bên cho thuê là chủ sở hữu hoặc người đứng tên tài sản cho đến khi chuyển giao theo thoả thuận.

Khi hết hạn hợp đồng, khách hàng có được tài sản không?

Khách hàng có quyền mua lại với giá thoả thuận, tiếp tục thuê hoặc trả lại tài sản.

Cho thuê tài chính khác thuê hoạt động ở điểm nào?

Khác ở bản chất cấp tín dụng, thời hạn dài và quyền chuyển nhượng tài sản cuối hợp đồng.

Khoá học liên quan