Cho vay đồng tài trợ là gì?

Cho vay đồng tài trợ là gì?

Cho vay đồng tài trợ (tiếng Anh là Syndicated Lending) là nghiệp vụ trong đó một nhóm ngân hàng cùng cấp tín dụng cho một khách hàng theo một hợp đồng chung. Mỗi ngân hàng tham gia một phần khoản vay và chịu trách nhiệm trong phạm vi cam kết của mình.

Mục đích và khi nào áp dụng

Áp dụng khi nhu cầu vay vượt khả năng cấp tín dụng của một ngân hàng hoặc khi cần phân tán rủi ro tập trung. Hoặc khi doanh nghiệp cần huy động nguồn lớn cho dự án đầu tư.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự chuẩn.

1. Tiếp nhận nhu cầu: Ngân hàng tiếp nhận đề nghị vay và đánh giá sơ bộ khả thi cấu trúc đồng tài trợ.
2. Thẩm tra dự án: Thẩm tra mục đích vay, phương án trả nợ và tài liệu dự án.
3. Lập cấu trúc đồng tài trợ: Ngân hàng đầu mối đề xuất tổng mức, danh sách tham gia và tỷ lệ cam kết dự kiến.
4. Đàm phán điều khoản: Thống nhất hợp đồng tín dụng chung và thư cam kết của từng thành viên.
5. Ký kết và giải ngân: Ký hợp đồng, giải ngân theo tiến độ và quản trị dòng tiền trả nợ.

Bên tham gia và vai trò

Bên vay là doanh nghiệp có nhu cầu. Ngân hàng đầu mối là bên sắp xếp, điều phối và quản trị khoản vay. Các ngân hàng tham gia là bên góp vốn theo tỷ lệ cam kết. Bên quản lý tài khoản giám sát thu nợ và phân phối dòng tiền.

Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng tín dụng chung. Thư cam kết tham gia của từng ngân hàng. Báo cáo kiểm toán và tài liệu dự án. Biên bản đàm phán điều khoản.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định sau giúp hình dung cách phân bổ cam kết giữa các ngân hàng tham gia.

Tình huống

Giả sử An là đại diện doanh nghiệp B đến Ngân hàng A đề nghị cấp tín dụng cho dự án nhà máy.

Các bước

1. Với giả định trên, Ngân hàng A đánh giá nhu cầu vay và đề xuất cấu trúc đồng tài trợ với tổng mức 600 triệu đồng.
2. Với giả định trên, Ngân hàng A tham gia 240 triệu đồng, Ngân hàng B tham gia 200 triệu đồng, Ngân hàng C tham gia 160 triệu đồng, tổng cộng đúng 600 triệu đồng.
3. Với giả định trên, lãi suất áp dụng thống nhất 9% năm theo dư nợ giảm dần cho cả nhóm.

Kết quả

Với giả định trên, mỗi ngân hàng chịu rủi ro trong phần cam kết của mình, còn doanh nghiệp chỉ ký một hợp đồng tín dụng chung.

Ghi chú

Lãi suất và tỷ lệ phân bổ chỉ mang tính minh hoạ, cần kiểm chứng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là bên vay không trả được nợ, ảnh hưởng đến toàn nhóm. Kiểm soát bằng cách thẩm tra năng lực trả nợ, lập cơ chế chia sẻ thông tin và theo dõi dòng tiền dự án. Mỗi ngân hàng cũng đánh giá tỷ lệ cam kết phù hợp với khẩu vị rủi ro.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với cho vay liên ngân hàng hoặc cho vay hợp tác, do đều có nhiều bên tham gia.

So sánh với Cho vay liên ngân hàng

Tiêu chí	Cho vay đồng tài trợ	Cho vay liên ngân hàng
Bản chất	Nhiều ngân hàng cùng cho một khách hàng vay	Ngân hàng cho nhau vay trên thị trường liên ngân hàng
Quyết định phê duyệt	Theo cơ chế đồng thuận trong nhóm	Theo thoả thuận hai bên
Vai trò ngân hàng đầu mối	Điều phối và quản trị khoản vay	Không có vai trò điều phối chung

So sánh với Cấp tín dụng đơn lẻ

Tiêu chí	Cho vay đồng tài trợ	Cấp tín dụng đơn lẻ
Bản chất	Nhiều ngân hàng cùng cấp tín dụng	Một ngân hàng tự cấp tín dụng
Mức cho vay	Tổng hạn mức lớn, phân tán rủi ro	Giới hạn theo năng lực một ngân hàng

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi tìm hiểu về nghiệp vụ này.

• Nghĩ rằng mỗi ngân hàng ký hợp đồng riêng với khách.
• Không phân biệt rõ vai trò ngân hàng đầu mối và ngân hàng tham gia.
• Cho rằng rủi ro được gánh đều cho cả nhóm.
• Nhầm với cho vay liên ngân hàng.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.