Cho vay sau khi giao hàng là gì?
Tiếng Anh: Post-shipment Credit
Cho vay sau khi giao hàng là quy trình ngân hàng cấp tín dụng cho nhà xuất khẩu sau khi hàng hoá đã được giao và bộ chứng từ được nộp. Quy trình giúp doanh nghiệp bù đắp vốn đã ứng trước cho lô hàng và duy trì dòng tiền.
Cho vay sau khi giao hàng là gì?
Cho vay sau khi giao hàng (tiếng Anh là Post-shipment credit) là khoản tín dụng ngân hàng cấp cho nhà xuất khẩu khi hàng hoá đã được giao cho người mua và bộ chứng từ hợp lệ đã được nộp cho ngân hàng phục vụ. Khoản vay giúp bù vốn ứng trước cho sản xuất, đóng gói và vận chuyển, đồng thời chờ tiền thanh toán từ nhà nhập khẩu hoặc ngân hàng nước ngoài.
Mục đích và khi nào áp dụng
Mục đích là hỗ trợ vốn cho hoạt động xuất khẩu giữa hai lần giao hàng liên tiếp. Quy trình áp dụng khi doanh nghiệp đã hoàn tất giao hàng theo hợp đồng ngoại thương và có bộ chứng từ đủ điều kiện nhận tiền.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước nêu tại khối Các bước thực hiện bên dưới.
- Tiếp nhận hồ sơ: Nhà xuất khẩu nộp đơn xin vay kèm bộ chứng từ đã giao hàng.
- Thẩm tra chứng từ: Kiểm tra tính hợp lệ và xác nhận giao hàng thực tế.
- Định giá khoản vay: Xác định số tiền cho vay theo tỷ lệ phù hợp với giá trị lô hàng.
- Giải ngân: Chuyển tiền vào tài khoản nhà xuất khẩu hoặc bù trừ nghĩa vụ thanh toán.
- Theo dõi thu nợ: Theo dõi thời hạn thanh toán và xử lý khi nhận tiền từ nước ngoài.
- Tất toán: Trừ nợ vay, phí và lãi; hoàn phần chênh lệch cho khách hàng.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm nhà xuất khẩu, nhà nhập khẩu, ngân hàng phục vụ nhà xuất khẩu và ngân hàng nước ngoài. Nhà xuất khẩu đề nghị vay và cung cấp chứng từ. Ngân hàng phục vụ thẩm tra chứng từ, cấp tín dụng và theo dõi thu nợ. Ngân hàng nước ngoài chi trả khi nhận được bộ chứng từ phù hợp.
Chứng từ thường liên quan
Bộ chứng từ thường gồm hoá đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói, giấy chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận chất lượng và thư bảo lãnh hoặc thư tín dụng liên quan. Hợp đồng mua bán ngoại thương và đơn xin vay cũng thường đi kèm hồ sơ.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống minh hoạ được trình bày tại khối Ví dụ minh hoạ bên dưới.
Tình huống
Giả sử An là nhà xuất khẩu tại Ngân hàng A và đã giao lô hàng trị giá 1 tỷ đồng cho đối tác nước ngoài.
Các bước
- Với giả định trên, An nộp bộ chứng từ gồm hoá đơn và vận đơn cho Ngân hàng A.
- Với giả định trên, Ngân hàng A cấp cho An khoản vay 800 triệu đồng, tương ứng 80% giá trị lô hàng.
Kết quả
Với giả định trên, An có vốn để sản xuất lô hàng tiếp theo; khi Ngân hàng A nhận tiền từ phía nước ngoài, khoản vay được tất toán và phần chênh lệch hoàn trả An.
Rủi ro và kiểm soát
Rủi ro chính gồm chứng từ bất hợp lệ, khách hàng nước ngoài từ chối nhận hàng hoặc chậm thanh toán, và biến động tỷ giá trong thời gian chờ thu nợ. Kiểm soát bằng cách kiểm tra kỹ bộ chứng từ trước khi cấp vay, xác nhận giao hàng thực tế, áp dụng hạn mức phù hợp và theo dõi thời hạn thanh toán.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với cho vay trước khi giao hàng và với chiết khấu chứng từ xuất khẩu.
So sánh với Cho vay trước khi giao hàng
| Tiêu chí | Cho vay sau khi giao hàng | Cho vay trước khi giao hàng |
|---|---|---|
| Thời điểm cấp vay | Sau khi giao hàng và nộp chứng từ | Trước khi sản xuất hoặc giao hàng |
| Mục đích vốn | Bù đáp vốn đã ứng cho lô hàng đã giao | Chuẩn bị nguyên vật liệu và sản xuất |
| Rủi ro chính | Khách hàng từ chối nhận hàng hoặc chậm thanh toán | Doanh nghiệp không giao được hàng đúng hạn |
So sánh với Chiết khấu chứng từ xuất khẩu
| Tiêu chí | Cho vay sau khi giao hàng | Chiết khấu chứng từ xuất khẩu |
|---|---|---|
| Bản chất | Cấp tín dụng có thế chấp bộ chứng từ | Mua lại kỳ phiếu hoặc hối phiếu trước ngày đáo hạn |
| Quyền sở hữu khoản phải thu | Vẫn thuộc nhà xuất khẩu cho đến khi tất toán | Chuyển cho ngân hàng sau khi chiết khấu |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ nêu tại khối Lưu ý và sai lầm thường gặp.
- Nhầm cho vay sau khi giao hàng với cho vay trước khi giao hàng vì thời điểm cấp vốn khác nhau.
- Cho rằng có chứng từ là đủ để giải ngân mà bỏ qua xác nhận giao hàng thực tế.
- Không tính trước ảnh hưởng của tỷ giá trong thời gian chờ thu nợ.
- Chấp nhận bộ chứng từ có sai sót nhỏ mà không yêu cầu sửa chữa.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Cho vay sau khi giao hàng khác cho vay trước khi giao hàng ở điểm nào?
Cấp vốn sau khi giao hàng và nộp chứng từ, nhằm bù vốn đã ứng.
Bộ chứng từ nào thường được yêu cầu?
Hoá đơn, vận đơn, phiếu đóng gói và chứng nhận liên quan.
Tỷ lệ cho vay có cố định không?
Không, tuỳ thỏa thuận và hạn mức nội bộ của từng ngân hàng.
Khi nào khoản vay được tất toán?
Khi ngân hàng nhận tiền thanh toán từ phía nước ngoài.
Có thể vay nhiều lần không?
Có thể, theo từng lô hàng và hạn mức đã thỏa thuận.