Giấy chứng nhận chất lượng là gì?

Tiếng Anh: Certificate of Quality · Viết tắt: CQ

Cập nhật · 6 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Giấy chứng nhận chất lượng
Tóm tắt nhanh

Giấy chứng nhận chất lượng là chứng từ do bên kiểm nghiệm cấp nhằm xác nhận chất lượng hàng hoá trong giao dịch xuất nhập khẩu. Nó giúp ngân hàng và các bên liên quan kiểm soát hàng hoá đúng số lượng, đúng tiêu chuẩn.

Giấy chứng nhận chất lượng là gì?

Giấy chứng nhận chất lượng (tiếng Anh là Certificate of Quality, viết tắt CQ) là chứng từ trong bộ hồ sơ thanh toán quốc tế, do cơ quan kiểm nghiệm hoặc tổ chức có thẩm quyền cấp để xác nhận hàng hoá đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng đã thoả thuận trong hợp đồng mua bán ngoại thương.

Mục đích và khi nào áp dụng

Giấy chứng nhận chất lượng được sử dụng khi hợp đồng ngoại thương quy định người mua cần bằng chứng về chất lượng hàng, đặc biệt với nhóm hàng có yêu cầu kỹ thuật, an toàn, vệ sinh. Ngân hàng dùng chứng từ này để kiểm tra tính tuân thủ trước khi thanh toán, đồng thời là cơ sở để bên mua nhận hàng hoặc khiếu nại nhà cung cấp.

Các bước thực hiện

Quy trình xử lý giấy chứng nhận chất lượng trong thanh toán quốc tế gồm các bước ở khối CAC_BUOC.

  1. Thoả thuận: Hai bên thống nhất trong hợp đồng về tiêu chí chất lượng và tổ chức kiểm nghiệm được chấp nhận.
  2. Kiểm nghiệm: Tổ chức kiểm nghiệm lấy mẫu và đánh giá theo tiêu chí đã thoả thuận.
  3. Cấp chứng từ: Tổ chức kiểm nghiệm cấp giấy chứng nhận chất lượng cho người bán.
  4. Nộp chứng từ: Người bán nộp giấy chứng nhận chất lượng cùng bộ chứng từ thanh toán cho ngân hàng.
  5. Đối chiếu: Ngân hàng đối chiếu nội dung chứng từ với điều khoản thư tín dụng và quyết định thanh toán.
  6. Lưu trữ: Hai bên lưu bản gốc để tra cứu khi cần khiếu nại hoặc kiểm toán.

Bên tham gia và vai trò

Bên tham gia gồm người bán, tổ chức kiểm nghiệm, người mua và ngân hàng. Trong đó người bán chịu trách nhiệm đăng ký kiểm nghiệm và lưu giữ chứng từ, người mua nhận chứng từ làm cơ sở nghiệm thu, ngân hàng đối chiếu chứng từ với điều khoản thanh toán để quyết định chi trả.

Chứng từ thường liên quan

Giấy chứng nhận chất lượng thường đi kèm với hóa đơn thương mại, vận đơn, phiếu đóng gói, giấy chứng nhận xuất xứ, giấy chứng nhận kiểm dịch và thương vụ viên.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định ở khối VI_DU.

Tình huống

Giả sử An ký hợp đồng với nhà nhập khẩu nước ngoài qua Ngân hàng A mở thư tín dụng, trong đó yêu cầu giấy chứng nhận chất lượng do tổ chức kiểm nghiệm được chỉ định cấp.

Các bước

  1. An gửi hàng đến kho và đề nghị tổ chức kiểm nghiệm lấy mẫu đối chiếu tiêu chí chất lượng trong hợp đồng.
  2. Với giả định trên, tổ chức kiểm nghiệm cấp giấy chứng nhận chất lượng ghi kết quả đạt tiêu chuẩn theo hợp đồng.
  3. Với giả định trên, An nộp giấy chứng nhận chất lượng cùng các chứng từ khác cho Ngân hàng A để đề nghị thanh toán.

Kết quả

Với giả định trên, Ngân hàng A đối chiếu chứng từ với điều khoản thư tín dụng và tiến hành thanh toán cho An.

Ghi chú

Trường hợp thiếu chứng từ hoặc nội dung không khớp, Ngân hàng A từ chối thanh toán cho đến khi An bổ sung đúng quy định.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là chứng từ gian hoặc không khớp với hợp đồng, dẫn đến thanh toán sai hoặc hàng không đạt chất lượng. Kiểm soát bằng cách xác định rõ tổ chức cấp CQ được chấp nhận trong hợp đồng, đối chiếu nội dung với điều khoản thương mại và lưu bản gốc để tra cứu khi phát sinh tranh chấp.

Phân biệt với quy trình gần giống

Chi tiết phân biệt ở khối PHAN_BIET.

So sánh với Giấy chứng nhận xuất xứ

Tiêu chí Giấy chứng nhận chất lượng Giấy chứng nhận xuất xứ
Bản chất Xác nhận chất lượng hàng hoá Xác nhận nguồn gốc, nơi sản xuất hàng hoá
Cơ quan cấp Tổ chức kiểm nghiệm hoặc cơ quan chuyên môn Cơ quan có thẩm quyền về xuất xứ hoặc hiệp hội ngành
Mục đích Làm cơ sở nghiệm thu chất lượng và kiểm tra khiếu nại Áp dụng thuế, hạn ngạch hoặc quy tắc xuất xứ

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Những điểm cần chú ý nằm ở khối LUU_Y.

  • Nhầm giấy chứng nhận chất lượng với giấy chứng nhận xuất xứ vì đều là chứng từ trong bộ hồ sơ.
  • Không kiểm tra kỹ tên tổ chức cấp đã đúng thỏa thuận trong hợp đồng hay thư tín dụng.
  • Cho rằng ngân hàng chỉ cần bản sao là đủ trong khi điều khoản thường yêu cầu bản gốc.
  • Bỏ qua đối chiếu nội dung tiêu chí chất lượng với hợp đồng mua bán.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Giấy chứng nhận chất lượng do ai cấp?

Do tổ chức kiểm nghiệm hoặc cơ quan có thẩm quyền theo thỏa thuận giữa hai bên.

Có bắt buộc trong mọi giao dịch ngoại thương không?

Không bắt buộc, chỉ áp dụng khi hợp đồng hoặc ngân hàng mở thư tín dụng quy định.

Ngân hàng có quyền từ chối thanh toán vì giấy này không?

Có, khi chứng từ sai hoặc thiếu so với điều khoản thư tín dụng.

Giấy chứng nhận chất lượng khác giấy chứng nhận xuất xứ thế nào?

Một loại xác nhận chất lượng, một loại xác nhận nguồn gốc hàng hoá.

Có cần lưu giữ bản gốc không?

Nên lưu giữ để tra cứu khi khiếu nại hoặc kiểm toán.

Khoá học liên quan