Cho vay theo dự án là gì?

Tiếng Anh: Project Lending

Cập nhật · 6 phút đọc · Tín dụng doanh nghiệp

Minh hoạ cho thuật ngữ Cho vay theo dự án
Tóm tắt nhanh

Cho vay theo dự án là khoản cấp tín dụng để tài trợ một dự án đầu tư, được thẩm định dựa trên phương án, nhu cầu vốn, dòng tiền và các nguồn trả nợ liên quan. Mức độ truy đòi chủ đầu tư phụ thuộc cấu trúc khoản vay và thỏa thuận, không mặc nhiên chỉ giới hạn ở dự án.

Cho vay theo dự án là gì?

Cho vay theo dự án (tiếng Anh là Project Lending) là hình thức cấp tín dụng phục vụ dự án đầu tư. Ngân hàng xem xét dòng tiền dự kiến của dự án cùng năng lực tài chính, nghĩa vụ và tài sản bảo đảm của chủ đầu tư theo hồ sơ và cấu trúc khoản vay. Ngân hàng đánh giá tính khả thi về kỹ thuật, tài chính và pháp lý của dự án trước khi quyết định cấp tín dụng.

Mục đích và khi nào áp dụng

Áp dụng cho dự án đầu tư mới hoặc mở rộng sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Mục đích nhằm tài trợ vốn trung và dài hạn, và có thể gắn lịch giải ngân, trả nợ với tiến độ dự án. Chỉ trong cấu trúc tài trợ dự án có giới hạn truy đòi, nguồn trả nợ mới tập trung chủ yếu vào dòng tiền dự án theo thỏa thuận; khoản vay thông thường vẫn có thể truy đòi chủ đầu tư. Hình thức này phù hợp khi dự án có dòng tiền tương lai có thể dự báo được.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước tuần tự từ tiếp nhận hồ sơ đến giải ngân và giám sát sau cấp tín dụng. Các bước chi tiết được hệ thống tự điền từ khối riêng.

  1. Tiếp nhận hồ sơ: Nhận đề nghị vay và hồ sơ dự án từ chủ đầu tư.
  2. Thẩm định: Đánh giá pháp lý, kỹ thuật, tài chính và dòng tiền dự kiến của dự án.
  3. Phê duyệt: Ra quyết định tín dụng với điều kiện giải ngân và biện pháp bảo đảm.
  4. Ký hợp đồng: Ký hợp đồng tín dụng và hợp đồng bảo đảm liên quan.
  5. Giải ngân: Chuyển vốn theo giai đoạn, gắn với nghiệm thu và tiến độ.
  6. Giám sát: Theo dõi thu chi qua tài khoản riêng và tiến độ thực hiện dự án.
  7. Trả nợ: Theo dõi nghĩa vụ trả nợ và xử lý khi phát sinh vấn đề.

Bên tham gia và vai trò

Chủ đầu tư là bên vay và chịu trách nhiệm quản lý dự án. Ngân hàng thẩm định, phê duyệt, giải ngân và giám sát. Bên bảo lãnh, nhà thầu và cơ quan quản lý nhà nước có thể tham gia tuỳ tính chất dự án.

Chứng từ thường liên quan

Hồ sơ pháp lý của dự án và báo cáo nghiên cứu khả thi. Hợp đồng tín dụng, hợp đồng bảo đảm và giấy đề nghị giải ngân. Báo cáo tiến độ, quyết toán và biên bản nghiệm thu là chứng từ giám sát.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày ở phần ví dụ phía dưới.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A nhận hồ sơ của Bình xin vay để xây dựng nhà máy chế biến.

Các bước

  1. Với giả định trên, ngân hàng thẩm định báo cáo khả thi và đánh giá dòng tiền dự kiến 15 năm.
  2. Với giả định trên, hợp đồng tín dụng ghi mức vay 200 tỷ đồng, thời hạn 10 năm, giải ngân theo tiến độ.
  3. Với giả định trên, ngân hàng mở tài khoản giám sát thu chi riêng cho dự án.

Kết quả

Với giả định trên, doanh thu nhà máy là nguồn trả nợ dự kiến chính; nghĩa vụ của Bình và phạm vi truy đòi vẫn theo hợp đồng tín dụng, không thể suy ra là chỉ phụ thuộc dự án.

Ghi chú

Các con số chỉ mang tính minh hoạ.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính gồm chậm tiến độ, vượt tổng mức đầu tư và dòng tiền thực tế thấp hơn dự kiến. Ngân hàng kiểm soát bằng tài khoản giám sát thu chi, điều kiện giải ngân theo giai đoạn và bảo đảm bằng tài sản dự án.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với cho vay doanh nghiệp thông thường và cho vay xây lắp, cần phân biệt rõ trong phần dưới.

So sánh với Cho vay doanh nghiệp thông thường

Tiêu chí Cho vay theo dự án Cho vay doanh nghiệp thông thường
Căn cứ trả nợ Dòng tiền từ dự án và tài sản dự án Dòng tiền tổng thể của doanh nghiệp
Thời hạn Trung và dài hạn, gắn vòng đời dự án Ngắn, trung hoặc dài hạn tuỳ nhu cầu
Giám sát Giám sát tiến độ, thu chi riêng của dự án Giám sát chung hoạt động doanh nghiệp

So sánh với Cho vay xây lắp

Tiêu chí Cho vay theo dự án Cho vay xây lắp
Phạm vi tài trợ Toàn bộ vòng đời dự án đầu tư Chủ yếu phần xây dựng và lắp đặt
Bảo đảm Có thể gồm tài sản dự án, tài sản khác hoặc biện pháp bảo đảm theo thỏa thuận Tùy phạm vi khoản vay xây lắp và hợp đồng

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm quan trọng cần ghi nhớ khi tiếp cận hình thức này.

  • Nhầm cho vay theo dự án với cho vay doanh nghiệp thông thường dẫn đến đánh giá rủi ro sai.
  • Bỏ qua giám sát tiến độ và dòng tiền thực tế của dự án.
  • Chấp nhận tài sản bảo đảm không gắn với dự án.
  • Không lập tài khoản giám sát thu chi riêng làm giảm kiểm soát.
  • Coi bảo lãnh hoàn thành dự án là tài sản bảo đảm chính thay vì biện pháp hỗ trợ.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Cho vay theo dự án khác cho vay doanh nghiệp thế nào?

Dòng tiền dự án thường là căn cứ quan trọng, nhưng khoản vay có thể truy đòi chủ đầu tư. Phạm vi nguồn trả nợ phụ thuộc cấu trúc và hợp đồng.

Ngân hàng kiểm soát dòng tiền ra sao?

Qua tài khoản giám sát thu chi và điều kiện giải ngân theo giai đoạn.

Có cần bảo đảm bằng tài sản không?

Tùy cấu trúc tín dụng, đánh giá của ngân hàng và thỏa thuận; biện pháp bảo đảm có thể gồm tài sản dự án hoặc tài sản khác, và không phải mọi khoản vay đều có cùng yêu cầu.

Có thể giải ngân nhiều lần không?

Có, theo tiến độ và kết quả nghiệm thu.

Khi nào hồ sơ bị từ chối?

Khi dòng tiền dự kiến không đủ trả nợ hoặc pháp lý dự án chưa đầy đủ.

Khoá học liên quan