Giao hàng bằng telex là gì?

Tiếng Anh: Telex Release

Cập nhật · 7 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Giao hàng bằng telex
Tóm tắt nhanh

Giao hàng bằng telex là quy trình ngân hàng gửi điện xác nhận để nhận hàng hoá hoặc chứng từ vận tải trong thanh toán quốc tế mà không cần gửi bản gốc. Quy trình giúp rút ngắn thời gian giao hàng, hạn chế thất lạc bản gốc.

Giao hàng bằng telex là gì?

Giao hàng bằng telex (tiếng Anh là Telex Release) là quy trình ngân hàng hoặc đại lý tại cảng đến xác nhận bằng điện cho ngân hàng tại cảng đi rằng hàng hoá hoặc bộ chứng từ vận tải đã được phát cho người nhận mà không gửi bản gốc đường biển.

Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình áp dụng khi lô hàng đã đến hoặc sắp đến cảng nhưng bộ chứng từ vận tải gốc chưa đến tay người nhận. Mục đích là để người nhận hàng sớm làm thủ tục nhận hàng, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi và tránh tình trạng chậm giao hàng. Cách làm này cũng phù hợp với giao hàng theo điều kiện CFR hoặc CIF, khi bộ chứng từ gốc không còn là điều kiện bắt buộc để nhận hàng tại cảng đến.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước nêu tại khối Các bước thực hiện phía dưới.

  1. Tiếp nhận yêu cầu: Ngân hàng tại cảng đi nhận thư yêu cầu từ người xuất khẩu hoặc nhập khẩu.
  2. Kiểm tra hồ sơ: Đối chiếu thông tin lô hàng, người nhận và bộ chứng từ gốc đang lưu giữ.
  3. Gửi điện xác nhận: Phát điện đến ngân hàng hoặc đại lý tại cảng đến, xác nhận việc phát hàng.
  4. Đối chiếu tại cảng đến: Đại lý kiểm tra mẫu chữ ký hoặc mã xác nhận đã đăng ký trước đó.
  5. Phát thư giao hàng: Lập thư giao hàng cho người nhập khẩu để làm thủ tục nhận hàng tại cảng.
  6. Xử lý chứng từ gốc: Lưu giữ bản gốc cho tới khi thanh toán xong, sau đó chuyển về hoặc huỷ theo thoả thuận.

Bên tham gia và vai trò

Bên chính gồm ngân hàng tại cảng đi, ngân hàng tại cảng đến hoặc đại lý của hãng tàu, người xuất khẩu, người nhập khẩu và hãng tàu. Ngân hàng tại cảng đi tiếp nhận yêu cầu và phát điện xác nhận. Ngân hàng hoặc đại lý tại cảng đến dựa trên điện xác nhận để phát hành bản sao hoặc thư giao hàng cho người nhập khẩu.

Chứng từ thường liên quan

Bộ chứng từ thường bao gồm vận đơn đường biển bản gốc hoặc bản sao, thư yêu cầu giao hàng bằng telex, thư giao hàng phát hành tại cảng đến, hoá đơn thương mại và các chứng từ vận tải liên quan.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định được trình bày tại khối Ví dụ minh hoạ.

Tình huống

Giả sử An là người nhập khẩu, đang chờ nhận lô hàng tại cảng biển Việt Nam. Bộ vận đơn gốc vẫn còn ở ngân hàng tại nước xuất khẩu và chưa chuyển kịp về Việt Nam. An yêu cầu ngân hàng thực hiện giao hàng bằng telex để có thể nhận hàng ngay.

Các bước

  1. An gửi thư yêu cầu cho ngân hàng tại nước xuất khẩu, đề nghị phát hàng qua telex.
  2. Với giả định trên, ngân hàng gửi điện xác nhận đến đại lý hãng tàu hoặc ngân hàng tại cảng đến, nội dung xác nhận đã phát hành bộ chứng từ vận tải cho An.
  3. Với giả định trên, đại lý tại cảng đến đối chiếu mẫu chữ ký hoặc mã xác nhận đã thoả thuận trước giữa hai ngân hàng.
  4. Với giả định trên, đại lý phát thư giao hàng cho An để An làm thủ tục nhận hàng tại cảng.

Kết quả

Với giả định trên, An nhận hàng tại cảng mà không cần vận đơn gốc, bộ chứng từ gốc vẫn do ngân hàng lưu giữ cho đến khi thanh toán xong.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là ngân hàng hoặc đại lý tại cảng đến căn cứ vào điện xác nhận để phát hàng mà không kiểm tra bản gốc, dẫn đến nguy cơ phát hàng sai đối tượng. Một rủi ro khác là điện xác nhận bị giả mạo nếu ngân hàng không dùng kênh liên lạc đã thoả thuận trước. Việc phát hàng cần đi kèm bảo lãnh của ngân hàng, đối chiếu mẫu chữ ký và mã xác nhận giữa hai đầu cảng để hạn chế rủi ro.

Phân biệt với quy trình gần giống

Phân biệt chi tiết trong khối Phân biệt.

So sánh với Giao hàng chính gốc bằng vận đơn đường biển

Tiêu chí Giao hàng bằng telex Giao hàng chính gốc bằng vận đơn đường biển
Bản chất Xác nhận bằng điện, không gửi bản gốc Phát hàng dựa trên bộ vận đơn gốc
Thời điểm áp dụng Khi bản gốc chưa đến nhưng hàng đã tới cảng Khi bản gốc đã đến và xuất trình đầy đủ
Mức độ rủi ro gian lận Cao hơn do dựa vào điện xác nhận Thấp hơn do đối chiếu bản gốc và chữ ký
Ai chịu trách nhiệm phát hàng Đại lý hoặc ngân hàng tại cảng đến theo điện từ ngân hàng cảng đi Hãng tàu hoặc đại lý dựa trên bản gốc

So sánh với Phát hành bản sao vận đơn không ghi telex

Tiêu chí Giao hàng bằng telex Phát hành bản sao vận đơn không ghi telex
Bản chất Ngân hàng cảng đi chủ động gửi điện đề nghị phát hàng Bên giao hàng tự phát hành bản sao, không có điện xác nhận của ngân hàng
Mức độ chấp nhận tại cảng Được đa số đại lý chấp nhận khi mã xác nhận khớp Tuỳ thuộc chính sách từng hãng tàu

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý nêu tại khối Lưu ý.

  • Cho rằng giao hàng bằng telex là giao hàng qua đường bưu điện thông thường, thực tế là xác nhận bằng điện và phát hàng tại cảng.
  • Nhầm với phát hành bản sao vận đơn đơn thuần, không có điện xác nhận của ngân hàng.
  • Quên đối chiếu mẫu chữ ký hoặc mã xác nhận đã đăng ký giữa hai ngân hàng.
  • Không lưu giữ bộ chứng từ gốc an toàn trong suốt quá trình giao hàng bằng telex.
  • Nghĩ rằng ngân hàng tại cảng đến chỉ là bên trung gian, trong khi thực tế chịu trách nhiệm phát hàng cho người nhập khẩu.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Giao hàng bằng telex khác phát hành bản sao vận đơn như thế nào?

Giao hàng bằng telex cần điện xác nhận giữa hai ngân hàng, bản sao vận đơn thì không nhất thiết cần điện này.

Khi nào nên dùng giao hàng bằng telex?

Khi hàng đã tới cảng nhưng bản gốc chứng từ chưa tới tay người nhận và cần nhận hàng gấp.

Ngân hàng có rủi ro gì khi thực hiện?

Rủi ro phát hàng sai đối tượng nếu không đối chiếu đúng mẫu chữ ký và mã xác nhận giữa hai đầu cảng.

Bộ chứng từ gốc xử lý ra sao sau khi giao hàng bằng telex?

Ngân hàng lưu giữ cho tới khi thanh toán xong, sau đó có thể chuyển về hoặc huỷ theo thoả thuận.

Điều kiện giao hàng nào phù hợp với cách giao hàng này?

Thường phù hợp với CFR hoặc CIF, khi bản gốc không còn là điều kiện bắt buộc để nhận hàng tại cảng đến.

Khoá học liên quan