Hợp đồng liên kết bảo lãnh ngân hàng là gì?
Tiếng Anh: Bank Joint Guarantee Contract
Hợp đồng liên kết bảo lãnh ngân hàng là thoả thuận nhiều ngân hàng cùng cam kết bảo lãnh cho một nghĩa vụ tài chính. Mỗi bên chịu trách nhiệm liên đới theo tỷ lệ hoặc toàn bộ tuỳ nội dung thỏa thuận.
Hợp đồng liên kết bảo lãnh ngân hàng là gì?
Hợp đồng liên kết bảo lãnh ngân hàng (tiếng Anh là Bank Joint Guarantee Contract) là hợp đồng trong đó hai hay nhiều ngân hàng cùng ký cam kết bảo lãnh cho nghĩa vụ thanh toán của một chủ thể trước bên được bảo lãnh.
Đặc điểm chính
Hợp đồng có nhiều ngân hàng tham gia với vai trò đồng bảo lãnh. Trách nhiệm giữa các bên có thể chia theo tỷ lệ hoặc liên đới tuỳ thoả thuận. Bên được bảo lãnh có quyền yêu cầu một hoặc toàn bộ ngân hàng thực hiện nghĩa vụ.
Cách hoạt động
Khi chủ thể được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ, bên thụ hưởng gửi yêu cầu đến các ngân hàng. Các ngân hàng bảo lãnh tiến hành xác minh hồ sơ theo điều kiện đã cam kết. Sau khi xác minh đạt yêu cầu, nghĩa vụ được thanh toán theo cơ chế đã thỏa thuận giữa các bên tham gia.
Vai trò trong hoạt động ngân hàng
Hình thức này giúp phân tán rủi ro giữa nhiều tổ chức tín dụng khi giá trị bảo lãnh lớn. Khách hàng có thêm nguồn hỗ trợ tài chính khi một ngân hàng không đủ khả năng cam kết. Công cụ này còn mở rộng khả năng tiếp cận tín dụng cho doanh nghiệp trong các giao dịch thương mại.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định minh hoạ cách tính phần trách nhiệm giữa các ngân hàng.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A, Ngân hàng B và Ngân hàng C cùng ký hợp đồng liên kết bảo lãnh cho khoản vay 300 triệu đồng của Bình với bên thụ hưởng là Ngân hàng D, theo tỷ lệ lần lượt là 40%, 35% và 25%.
Các bước
- Với giả định trên, trách nhiệm của Ngân hàng A = 300 triệu × 40% = 120 triệu đồng.
- Với giả định trên, trách nhiệm của Ngân hàng B = 300 triệu × 35% = 105 triệu đồng.
- Với giả định trên, trách nhiệm của Ngân hàng C = 300 triệu × 25% = 75 triệu đồng.
Kết quả
Với giả định trên, khi Bình không trả được khoản vay 300 triệu đồng, Ngân hàng D yêu cầu từng ngân hàng thanh toán phần tương ứng, tổng cộng đủ 300 triệu đồng.
Ghi chú
Nếu hợp đồng quy định liên đới, Ngân hàng D có quyền yêu cầu bất kỳ ngân hàng nào trả toàn bộ trước rồi các bên tự phân chia nội bộ.
Phân biệt với khái niệm gần giống
Hình thức liên kết dễ nhầm với bảo lãnh đơn hoặc đồng bảo lãnh theo nghĩa hẹp.
So sánh với Hợp đồng bảo lãnh đơn
| Tiêu chí | Hợp đồng liên kết bảo lãnh ngân hàng | Hợp đồng bảo lãnh đơn |
|---|---|---|
| Số ngân hàng bảo lãnh | Nhiều ngân hàng cùng cam kết | Một ngân hàng duy nhất |
| Cơ chế trách nhiệm | Chia theo tỷ lệ hoặc liên đới | Ngân hàng đó chịu toàn bộ |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần lưu ý khi soạn và sử dụng hợp đồng. Trách nhiệm của từng ngân hàng phải được xác định rõ trong cam kết phát hành và thỏa thuận giữa các ngân hàng, nhất là tỷ lệ tham gia, giới hạn nghĩa vụ, thời hạn và cách tiếp nhận yêu cầu thanh toán. Không thể mặc nhiên kết luận rằng mọi ngân hàng đều chịu trách nhiệm liên đới; kết quả phụ thuộc vào nội dung bảo lãnh và pháp luật áp dụng. Bên thụ hưởng cần gửi yêu cầu đúng hình thức và trong thời hạn cam kết.
- Nhầm lẫn giữa trách nhiệm chia theo tỷ lệ với trách nhiệm liên đới.
- Không kiểm tra rõ điều kiện xác minh hồ sơ trước khi ký.
- Bỏ qua điều khoản về thời hạn bảo lãnh và phạm vi nghĩa vụ.
- Không thống nhất cách phân chia chi phí phát sinh giữa các ngân hàng.
Công thức
Công thức: Trách nhiệm mỗi bên = Tổng giá trị bảo lãnh × Tỷ lệ cam kết của bên đó
- G: tổng giá trị bảo lãnh
- T: tỷ lệ cam kết của từng ngân hàng trong hợp đồng
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Hợp đồng liên kết bảo lãnh khác bảo lãnh đơn thế nào?
Liên kết bảo lãnh có nhiều ngân hàng cùng cam kết, còn bảo lãnh đơn chỉ có một ngân hàng chịu toàn bộ nghĩa vụ.
Trách nhiệm liên đới là gì?
Là cơ chế bên thụ hưởng có thể yêu cầu bất kỳ ngân hàng nào trả toàn bộ trước, các ngân hàng tự phân chia nội bộ.
Khi nào cần liên kết nhiều ngân hàng?
Khi giá trị bảo lãnh lớn vượt khả năng cam kết của một ngân hàng hoặc khi muốn phân tán rủi ro tín dụng.
Hồ sơ yêu cầu bảo lãnh gồm những gì?
Hồ sơ gồm đơn yêu cầu, hợp đồng gốc, chứng từ liên quan và điều kiện đã cam kết trong hợp đồng liên kết.
Có thể thay đổi tỷ lệ sau khi ký không?
Chỉ thay đổi được khi tất cả bên đồng ý sửa đổi bằng phụ lục văn bản.