Ký quỹ ký cược là gì?

Tiếng Anh: Margin Deposit

Cập nhật · 5 phút đọc · Nghiệp vụ ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Ký quỹ ký cược
Tóm tắt nhanh

Ký quỹ ký cược là quy trình ngân hàng yêu cầu khách hàng gửi một khoản tiền hoặc tài sản đảm bảo trước khi thực hiện giao dịch. Quy trình giúp ngân hàng kiểm soát rủi ro khi phát sinh nghĩa vụ tài chính của khách hàng.

Ký quỹ ký cược là gì?

Ký quỹ ký cược (tiếng Anh là Margin Deposit) là quy trình ngân hàng thu và quản lý một khoản tiền hoặc tài sản do khách hàng gửi vào để đảm bảo cho nghĩa vụ thanh toán trong tương lai. Khoản này được giữ riêng và chỉ phong toả hoặc sử dụng khi khách hàng vi phạm cam kết.

Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình được áp dụng khi khách hàng tham gia giao dịch phát sinh nghĩa vụ tài chính chưa đến hạn thanh toán ngay. Ký quỹ giúp ngân hàng có nguồn bù đắp nếu khách hàng không thực hiện đúng cam kết, đồng thời tạo kỷ cương cho các giao dịch có tính rủi ro.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự ở khối phía dưới.

  1. Tiếp nhận hồ sơ: Khách hàng nộp đề nghị ký quỹ và hợp đồng liên quan.
  2. Xác định mức ký quỹ: Căn cứ hợp đồng để xác định giá trị phải ký quỹ.
  3. Thu và phong toả: Khách hàng nộp tiền hoặc tài sản vào tài khoản ký quỹ.
  4. Theo dõi nghĩa vụ: Kiểm tra việc thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng.
  5. Giải toả hoặc xử lý: Hoàn trả nếu đủ điều kiện, hoặc sử dụng để bù đắp khi vi phạm.

Bên tham gia và vai trò

Khách hàng gửi khoản ký quỹ. Ngân hàng thu, quản lý và phong toả khoản ký quỹ. Bộ phận kiểm soát xác nhận đủ điều kiện hoàn trả hoặc xử lý khi vi phạm.

Chứng từ thường liên quan

Giấy đề nghị ký quỹ, hợp đồng ký quỹ, chứng từ nộp tiền và thông báo phong toả hoặc giải toả.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ ở khối ví dụ.

Tình huống

Giả sử Bình đến Ngân hàng A đề nghị ký quỹ để đảm bảo thực hiện hợp đồng cung ứng hàng hoá.

Các bước

  1. Với giả định trên, giao dịch viên kiểm tra hồ sơ và mức ký quỹ ghi trong hợp đồng là 50 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, Bình nộp 50 triệu đồng vào tài khoản ký quỹ do ngân hàng phong toả.
  3. Với giả định trên, khi Bình giao hàng đúng cam kết, ngân hàng giải toả và hoàn trả 50 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, nghĩa vụ được bảo đảm và khoản ký quỹ được hoàn trả đúng điều kiện.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là sử dụng sai mục đích hoặc hoàn trả khi chưa đủ điều kiện. Ngân hàng kiểm soát bằng đối chiếu hợp đồng, tách tài khoản ký quỹ và kiểm tra điều kiện giải toả trước khi hoàn trả.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với tài khoản tiền gửi thông thường và với bảo lãnh ngân hàng.

So sánh với Tài khoản tiền gửi thông thường

Tiêu chí Ký quỹ ký cược Tài khoản tiền gửi thông thường
Bản chất Tiền gửi có kỳ hạn dùng để sinh lãi Tiền gửi đảm bảo nghĩa vụ, bị phong toả
Mục đích Tích luỹ và nhận lãi Bảo đảm nghĩa vụ thanh toán
Quyền sử dụng Khách hàng rút khi đến hạn Ngân hàng giữ và chỉ hoàn khi đủ điều kiện

So sánh với Bảo lãnh ngân hàng

Tiêu chí Ký quỹ ký cược Bảo lãnh ngân hàng
Bản chất Khách hàng nộp tiền để đảm bảo Ngân hàng cam kết trả thay khi khách hàng không thực hiện
Nguồn bù đắp Khoản ký quỹ đã nộp Cam kết bằng hạn mức tín dụng của ngân hàng
Điều kiện sử dụng Khi khách hàng vi phạm cam kết Khi bên thụ hưởng yêu cầu thực hiện bảo lãnh

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi thực hiện ký quỹ.

Trong ký quỹ, tiền thường được giữ theo mục đích và điều kiện thoả thuận; ký cược gắn với việc hoàn trả tài sản hoặc thực hiện nghĩa vụ theo hợp đồng. Cách dùng thuật ngữ phụ thuộc văn bản và bối cảnh, nên cần đọc điều khoản về chủ thể nhận giữ, quyền sử dụng khoản tiền, điều kiện giải toả và xử lý vi phạm. Không nên coi khoản đã phong toả là tiền ngân hàng có thể tự do sử dụng hoặc tự động chuyển cho bên có quyền.

  • Nghĩ rằng tiền ký quỹ vẫn sinh lãi như tiền gửi có kỳ hạn.
  • Hoàn trả ngay khi hết hợp đồng mà quên kiểm tra nghĩa vụ phát sinh.
  • Nhầm với bảo lãnh ngân hàng và nghĩ ngân hàng phải trả thay.
  • Để khoản ký quỹ chung tài khoản thanh toán, gây nhầm lẫn khi đối chiếu.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Ký quỹ ký cược khác tiền gửi thường ở điểm nào?

Tiền ký quỹ bị phong toả để bảo đảm nghĩa vụ, không dùng tự do.

Khi nào được hoàn trả khoản ký quỹ?

Khi khách hàng đã thực hiện đúng nghĩa vụ theo hợp đồng.

Có được rút một phần khoản ký quỹ không?

Chỉ rút khi hợp đồng cho phép và ngân hàng chấp nhận giải toả.

Tiền ký quỹ có được hưởng lãi không?

Tuỳ thoả thuận trong hợp đồng, không phải mặc định.

Khoá học liên quan