Trái phiếu xanh là gì?

Tiếng Anh: Green bond

Cập nhật · 4 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Trái phiếu xanh
Tóm tắt nhanh

Trái phiếu xanh là loại trái phiếu dùng để huy động vốn cho các dự án thân thiện với môi trường. Trái phiếu xanh giúp ngân hàng và doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn mới đồng thời gắn hoạt động huy động vốn với mục tiêu bền vững.

Trái phiếu xanh là gì?

Trái phiếu xanh (tiếng Anh là Green bond) là công cụ nợ được phát hành để huy động vốn cho các dự án có tác động tích cực đến môi trường.

Đặc điểm chính

Nguồn tiền huy động phải được sử dụng cho dự án xanh và thường có kế hoạch quản lý, báo cáo riêng. Nhà phát hành cam kết minh bạch về mục đích sử dụng vốn và kết quả môi trường đạt được.

Cách hoạt động

Bên phát hành công bố khung dự án xanh, tiến hành phát hành và theo dõi việc sử dụng vốn theo cam kết. Trong một số trường hợp có tổ chức đánh giá độc lập xác nhận tiêu chí xanh của trái phiếu.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Trái phiếu xanh mở rộng kênh huy động vốn trung và dài hạn, đồng thời giúp ngân hàng gắn chiến lược phát triển bền vững vào hoạt động tài trợ.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định bên dưới minh hoạ dòng tiền gốc và lãi của trái phiếu xanh.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A phát hành trái phiếu xanh với tổng mệnh giá 100 tỷ đồng, kỳ hạn ba năm, lãi suất danh nghĩa 7%/năm, trả lãi định kỳ hằng năm theo phương pháp lãi đơn trên mệnh giá và thanh toán gốc một lần khi đáo hạn.

Các bước

  1. Với giả định trên, tiền lãi mỗi năm = 100 tỷ × 7% = 7 tỷ đồng.
  2. Với giả định trên, tổng tiền lãi ba năm = 7 tỷ × 3 = 21 tỷ đồng.
  3. Với giả định trên, số tiền nhà đầu tư nhận khi đáo hạn = 100 tỷ gốc + 7 tỷ lãi năm cuối = 107 tỷ đồng (chưa tính các khoản thuế và phí giao dịch theo thoả thuận).

Kết quả

Với giả định trên, dòng tiền cuối kỳ gồm 100 tỷ đồng gốc và 7 tỷ đồng lãi của năm thứ ba, phù hợp với cam kết thanh toán của nhà phát hành.

Ghi chú

Công thức trên chỉ là minh hoạ dòng tiền lãi theo phương pháp đơn giản và không phải cam kết về lãi suất thực tế.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Trái phiếu xanh dễ bị đánh đồng với trái phiếu thường và với trái phiếu bền vững rộng hơn.

So sánh với Trái phiếu thường

Tiêu chí Trái phiếu xanh Trái phiếu thường
Mục đích sử dụng vốn Dự án thân thiện với môi trường Không giới hạn
Tiêu chí phát hành Cần khung dự án xanh và công bố riêng Theo khung phát hành nợ chung

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi tìm hiểu và giao dịch trái phiếu xanh.

  • Nhầm trái phiếu xanh với trái phiếu bền vững rộng hơn vì không phải trái phiếu xanh nào cũng đồng thời là trái phiếu xã hội.
  • Cho rằng chỉ cần gắn nhãn xanh là đủ, trong khi cần có khung dự án và theo dõi sử dụng vốn.
  • Coi nhẹ rủi ro tín dụng của nhà phát hành vì nghĩ rằng dự án xanh ít rủi ro hơn.
  • Tưởng lãi suất trái phiếu xanh luôn thấp hơn trái phiếu thường vì đánh giá chưa đầy đủ yếu tố kỳ hạn và rủi ro.

Công thức

Công thức: Tiền lãi kỳ = Mệnh giá × Lãi suất danh nghĩa kỳ

  • Mệnh giá: tổng giá trị danh nghĩa của trái phiếu

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Trái phiếu xanh có bắt buộc dùng cho dự án môi trường không?

Có, toàn bộ hoặc phần lớn vốn huy động phải được sử dụng cho dự án thân thiện với môi trường theo khung đã công bố.

Có phải ai cũng phát hành được trái phiếu xanh không?

Không, nhà phát hành cần đủ năng lực pháp lý, tài chính và thường phải xây dựng khung dự án xanh được thừa nhận.

Trái phiếu xanh khác trái phiếu bền vững ở điểm nào?

Trái phiếu xanh tập trung vào dự án môi trường, còn trái phiếu bền vững có thể bao gồm cả mục tiêu xã hội.

Nhà đầu tư được lợi gì khi mua trái phiếu xanh?

Nhà đầu tư nhận dòng tiền gốc và lãi theo cam kết, đồng thời hỗ trợ tài trợ các dự án có tác động tích cực đến môi trường.