Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng là gì?

Tiếng Anh: Bank disaster recovery data centre · Viết tắt: DR site

Cập nhật · 5 phút đọc · Ngân hàng số & Fintech

Minh hoạ cho thuật ngữ Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng
Tóm tắt nhanh

Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng là cơ sở vật lý thứ hai được xây dựng để lưu trữ và vận hành hệ thống thông tin khi trung tâm chính gặp sự cố. Đây là thành phần quan trọng trong chiến lược bảo đảm hoạt động liên tục và an toàn dữ liệu của ngân hàng.

Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng là gì?

Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng (tiếng Anh là Bank disaster recovery data centre, viết tắt DR site) là cơ sở hạ tầng dự phòng được thiết kế để tiếp quản xử lý và lưu trữ dữ liệu khi trung tâm dữ liệu chính xảy ra sự cố nghiêm trọng.

Đặc điểm chính

Trung tâm dự phòng được đặt ở vị trí tách biệt về địa lý với trung tâm chính để giảm rủi ro đồng thời. Dữ liệu được sao lưu định kỳ hoặc theo thời gian thực tuỳ cấu hình hệ thống. Hạ tầng máy chủ, mạng và nguồn điện của trung tâm dự phòng thường có cấu hình tương đương để có thể thay thế khi cần. Mức độ sẵn sàng của hệ thống dự phòng thường được phân theo các cấp độ khôi phục khác nhau.

Cách hoạt động

Theo chu kỳ, dữ liệu từ trung tâm chính được sao chép sang trung tâm dự phòng. Khi xảy ra sự cố như mất điện, lỗi phần cứng hoặc thiên tai, hệ thống sẽ chuyển đổi hoạt động sang trung tâm dự phòng. Sau khi sự cố được khắc phục, hệ thống có thể chuyển ngược về trung tâm chính. Quy trình chuyển đổi thường được diễn tập định kỳ để đảm bảo thời gian phục hồi thực tế đáp ứng yêu cầu.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Trung tâm dữ liệu dự phòng giúp ngân hàng duy trì dịch vụ khi có sự cố, bảo vệ dữ liệu khách hàng và hạn chế gián đoạn giao dịch. Cơ sở này là một trong các yêu cầu quan trọng trong khung quản trị rủi ro công nghệ thông tin và bảo đảm hoạt động liên tục của ngân hàng.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách hệ thống chuyển đổi sang trung tâm dự phòng.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A có trung tâm dữ liệu chính tại Hà Nội và một trung tâm dữ liệu dự phòng đặt tại một tỉnh lân cận, trong đó dữ liệu được đồng bộ theo thời gian thực.

Các bước

  1. Với giả định trên, khi trung tâm chính mất điện do sự cố lưới điện, hệ thống tự động chuyển hướng xử lý sang trung tâm dự phòng.
  2. Với giả định trên, trung tâm dự phòng tiếp quản các giao dịch trong vòng 1 giờ kể từ khi sự cố được xác nhận.

Kết quả

Với giả định trên, giao dịch của khách hàng tiếp tục được xử lý trong khi trung tâm chính được khắc phục, sau đó hệ thống chuyển về trung tâm chính theo quy trình đã định.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Trung tâm dữ liệu dự phòng dễ bị nhầm với trung tâm dữ liệu chính hoặc với bản sao dữ liệu đơn thuần.

So sánh với Trung tâm dữ liệu chính

Tiêu chí Trung tâm dữ liệu dự phòng ngân hàng Trung tâm dữ liệu chính
Vị trí Đặt tại khu vực dự phòng Đặt tại khu vực hoạt động chính
Mục đích Tiếp quản xử lý khi có sự cố Xử lý nghiệp vụ hằng ngày

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần lưu ý khi tìm hiểu về cơ sở dự phòng này.

  • Nhầm trung tâm dữ liệu dự phòng với bản sao dữ liệu đơn thuần.
  • Cho rằng trung tâm dự phòng chỉ cần dự trữ dữ liệu mà không cần hạ tầng vận hành tương đương.
  • Không diễn tập chuyển đổi định kỳ nên thời gian phục hồi thực tế chênh lệch so với kế hoạch.
  • Đặt hai trung tâm quá gần nhau khiến rủi ro đồng thời vẫn còn.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Trung tâm dữ liệu dự phòng có phải chỉ để sao lưu không?

Không, cơ sở này còn có hạ tầng để tiếp quản xử lý khi trung tâm chính gặp sự cố.

Bao lâu thì hệ thống chuyển sang trung tâm dự phòng?

Thời gian phục hồi phụ thuộc cấu hình và quy trình chuyển đổi của từng ngân hàng.

Trung tâm dự phòng có bắt buộc không?

Đây là yêu cầu quan trọng trong khung bảo đảm hoạt động liên tục mà ngân hàng cần tuân thủ.

Dữ liệu có giống hoàn toàn giữa hai trung tâm không?

Phụ thuộc phương thức sao lưu theo lô hoặc đồng bộ thời gian thực.