Vốn đầu tư mạo hiểm là gì?

Tiếng Anh: Venture Capital · Viết tắt: VC

Cập nhật · 5 phút đọc · Tổng quan ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Vốn đầu tư mạo hiểm
Tóm tắt nhanh

Vốn đầu tư mạo hiểm là nguồn vốn cung cấp cho các doanh nghiệp ở giai đoạn đầu, đổi lấy cổ phần và chấp nhận rủi ro cao. Nguồn vốn này giúp doanh nghiệp phát triển nhanh khi chưa đủ điều kiện tiếp cận tài chính truyền thống.

Vốn đầu tư mạo hiểm là gì?

Vốn đầu tư mạo hiểm (tiếng Anh là Venture Capital, viết tắt VC) là hình thức đầu tư vào các doanh nghiệp ở giai đoạn đầu hoặc có tốc độ tăng trưởng nhanh, đổi lại bằng cổ phần và kèm theo chấp nhận rủi ro cao.

Đặc điểm chính

VC thường tập trung vào doanh nghiệp khởi nghiệp có tiềm năng tăng trưởng nhưng chưa có lịch sử tài chính ổn định. Nguồn vốn được huy động từ các quỹ chuyên đầu tư mạo hiểm và được quản lý bởi đội ngũ chuyên gia gọi là nhà đầu tư mạo hiểm. Nhà đầu tư không chỉ góp vốn mà còn hỗ trợ chiến lược, quản trị và kết nối kinh doanh.

Cách hoạt động

Nhà đầu tư thẩm định doanh nghiệp và có thể góp vốn qua nhiều vòng. Đổi lại, họ nhận quyền lợi vốn theo thỏa thuận; quyền quản trị hoặc tham gia hội đồng phụ thuộc tỷ lệ sở hữu và điều khoản đầu tư. Lợi nhuận phân bổ được tạo ra khi doanh nghiệp phát triển thành công, phát hành cổ phiếu ra công chúng hoặc được mua lại bởi bên khác.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

VC không phải là hoạt động cốt lõi của ngân hàng thương mại nhưng có liên hệ qua các kênh tài trợ, cho vay bổ sung hoặc tham gia quỹ đầu tư. Ngân hàng cũng có thể là trung gian thanh toán, lưu ký và tư vấn tài chính cho doanh nghiệp nhận vốn mạo hiểm.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách một quỹ VC rót vốn và nhận cổ phần.

Tình huống

Giả sử một doanh nghiệp khởi nghiệp công nghệ nhận vốn từ quỹ đầu tư mạo hiểm.

Các bước

  1. Với giả định trên, quỹ góp 5 tỷ đồng và nhận 20% cổ phần theo thỏa thuận.
  2. Với giả định trên, sau một giai đoạn, doanh nghiệp được mua lại với giá trị vốn chủ sở hữu là 100 tỷ đồng.
  3. Với giả định trên, nếu tỷ lệ sở hữu 20% không thay đổi, phần giá trị tương ứng là 100 tỷ × 20% = 20 tỷ đồng.

Kết quả

Với giả định trên, phần giá trị theo tỷ lệ sở hữu bằng bốn lần vốn góp ban đầu; đây là phép minh họa trước khi tính pha loãng, chi phí và thời gian nắm giữ.

Ghi chú

Mọi số liệu trên chỉ mang tính giả định để minh hoạ.

Phân biệt với khái niệm gần giống

VC dễ bị nhầm với đầu tư thiên thần hoặc vốn cổ phần tư nhân.

So sánh với Đầu tư thiên thần

Tiêu chí Vốn đầu tư mạo hiểm Đầu tư thiên thần
Nguồn cung cấp Cá nhân giàu có Quỹ chuyên đầu tư mạo hiểm
Giai đoạn rót vốn Rất sớm, ý tưởng ban đầu Sớm đến trưởng thành

So sánh với Vốn cổ phần tư nhân

Tiêu chí Vốn đầu tư mạo hiểm Vốn cổ phần tư nhân
Đối tượng đầu tư Doanh nghiệp nhỏ, tăng trưởng nhanh Doanh nghiệp đã trưởng thành, cần cải tổ
Nguồn vốn Quỹ mạo hiểm Quỹ cổ phần tư nhân

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi tìm hiểu về VC.

  • Nhầm VC với đầu tư thiên thần hoặc ngân hàng thương mại.
  • Cho rằng VC chỉ rót vốn rồi không hỗ trợ gì thêm.
  • Nghĩ rằng VC chỉ phù hợp với doanh nghiệp công nghệ.
  • Quên rằng rủi ro mất vốn hoàn toàn là có thể xảy ra.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Vốn đầu tư mạo hiểm là gì?

Là nguồn vốn rót vào doanh nghiệp giai đoạn đầu, đổi lấy cổ phần và chấp nhận rủi ro cao.

Nhà đầu tư mạo hiểm có vai trò gì?

Họ góp vốn, tham gia quản trị và hỗ trợ chiến lược phát triển cho doanh nghiệp.

VC khác đầu tư thiên thần ở điểm nào?

VC thường đến từ quỹ chuyên nghiệp, quy mô lớn hơn và rót vốn ở giai đoạn muộn hơn.

Doanh nghiệp nào phù hợp nhận vốn VC?

Doanh nghiệp có tiềm năng tăng trưởng nhanh và mô hình kinh doanh khả thi.

Rủi ro chính khi rót vốn VC là gì?

Doanh nghiệp thất bại dẫn đến mất vốn hoặc không thu hồi đủ.