Bảo lãnh đồng thời là gì?
Tiếng Anh: Joint and Several Guarantee
Bảo lãnh đồng thời là thỏa thuận trong đó nhiều người bảo lãnh cùng chịu trách nhiệm cho một nghĩa vụ, và bên thụ hưởng có quyền yêu cầu toàn bộ từ bất kỳ người nào. Cơ chế này giúp tăng khả năng thu hồi khi bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ.
Bảo lãnh đồng thời là gì?
Bảo lãnh đồng thời (tiếng Anh là Joint and Several Guarantee) là hình thức bảo lãnh trong đó nhiều người bảo lãnh cùng cam kết chịu trách nhiệm cho một nghĩa vụ của bên được bảo lãnh. Bên thụ hưởng có quyền yêu cầu bất kỳ người bảo lãnh nào thực hiện toàn bộ nghĩa vụ, thay vì phải yêu cầu theo phần của từng người.
Mục đích và khi nào áp dụng
Áp dụng khi ngân hàng hoặc bên thụ hưởng muốn phân tán rủi ro tín dụng giữa nhiều người bảo lãnh. Hình thức này phù hợp với giao dịch thương mại quốc tế khi nghĩa vụ giá trị lớn và cần sự đảm bảo từ nhiều bên. Khi một người bảo lãnh mất khả năng thanh toán, các người còn lại vẫn phải chịu toàn bộ phần còn lại.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước sau.
- Xác định nhu cầu: Bên thụ hưởng và bên được bảo lãnh thống nhất hình thức bảo lãnh đồng thời.
- Lựa chọn người bảo lãnh: Chọn các cá nhân hoặc tổ chức đủ năng lực tài chính.
- Ký thư bảo lãnh: Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh ghi rõ trách nhiệm liên đới.
- Phát sinh nghĩa vụ: Khi bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ.
- Yêu cầu thanh toán: Bên thụ hưởng gửi yêu cầu đến ngân hàng hoặc người bảo lãnh.
- Thực hiện nghĩa vụ: Người bảo lãnh được yêu cầu thanh toán toàn bộ.
- Phân chia nội bộ: Các người bảo lãnh tự thỏa thuận phần của nhau sau khi đã thanh toán.
Bên tham gia và vai trò
Bên được bảo lãnh là người có nghĩa vụ chính. Bên thụ hưởng là người nhận cam kết bảo lãnh. Người bảo lãnh đồng thời là những cá nhân hoặc tổ chức cùng cam kết chịu trách nhiệm liên đới. Ngân hàng phát hành bảo lãnh xác minh năng lực tài chính và thu thập chứng từ cần thiết.
Chứng từ thường liên quan
Thư bảo lãnh đồng thời ghi rõ phạm vi và cách thức chịu trách nhiệm. Hợp đồng bảo lãnh giữa các bên nêu điều khoản liên đới. Hồ sơ tài chính của người bảo lãnh dùng để đánh giá năng lực chịu trách nhiệm. Thư yêu cầu thanh toán từ bên thụ hưởng là căn cứ để thực hiện nghĩa vụ.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định.
Tình huống
Giả sử Công ty B xuất khẩu hàng cho đối tác tại nước ngoài. Ngân hàng A phát hành bảo lãnh đồng thời với số tiền 200 triệu đồng, có hai người bảo lãnh là An và Bình.
Các bước
- Với giả định trên, khi đối tác nước ngoài yêu cầu thanh toán, ngân hàng trả 200 triệu đồng cho bên thụ hưởng.
- Với giả định trên, ngân hàng có quyền yêu cầu toàn bộ 200 triệu đồng từ An hoặc từ Bình, tuỳ theo lựa chọn.
- Với giả định trên, nếu An thanh toán 120 triệu đồng thì Bình chỉ còn phải chịu 80 triệu đồng.
Kết quả
Với giả định trên, toàn bộ nghĩa vụ được thực hiện và bên thụ hưởng nhận đủ tiền.
Ghi chú
Phần còn lại giữa An và Bình sau khi thu hồi thuộc quan hệ nội bộ giữa họ.
Rủi ro và kiểm soát
Rủi ro chính là người bảo lãnh mất khả năng thanh toán khi bên được bảo lãnh vi phạm. Việc phân tán trách nhiệm giữa nhiều người giúp giảm rủi ro tập trung. Kiểm soát bằng thẩm tra tài chính định kỳ của từng người bảo lãnh. Giám sát nghĩa vụ gốc giúp phát hiện sớm khả năng vi phạm.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với bảo lãnh riêng lẻ.
So sánh với Bảo lãnh riêng lẻ
| Tiêu chí | Bảo lãnh đồng thời | Bảo lãnh riêng lẻ |
|---|---|---|
| Bản chất | Nhiều người cùng chịu toàn bộ | Mỗi người chịu một phần xác định |
| Quyền yêu cầu | Bên thụ hưởng yêu cầu bất kỳ người nào | Bên thụ hưởng yêu cầu theo phần |
| Hiệu quả thu hồi | Cao khi một người mất khả năng | Thấp hơn nếu nhiều người mất khả năng |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần nhớ.
- Nhầm bảo lãnh đồng thời với bảo lãnh liên đới theo nghĩa chia phần cố định.
- Cho rằng người bảo lãnh chỉ chịu phần nhỏ của mình và có thể từ chối phần còn lại.
- Không đánh giá năng lực tài chính độc lập của từng người bảo lãnh.
- Bỏ qua điều khoản quy định cách phân chia nội bộ sau khi đã thanh toán.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Bảo lãnh đồng thời nghĩa là gì?
Là nhiều người cùng chịu trách nhiệm và bên thụ hưởng có thể yêu cầu bất kỳ ai trả toàn bộ.
Khác gì với bảo lãnh riêng lẻ?
Bảo lãnh riêng lẻ chia nghĩa vụ thành phần, còn bảo lãnh đồng thời gộp chung và có thể yêu cầu một người trả hết.
Ai chịu trách nhiệm khi một người không trả được?
Các người bảo lãnh còn lại phải chịu phần còn lại.
Bên thụ hưởng có quyền chọn người yêu cầu không?
Có, bên thụ hưởng chọn bất kỳ người bảo lãnh nào để yêu cầu toàn bộ.