Bảo lãnh thi công là gì?

Tiếng Anh: Construction Performance Bond

Cập nhật · 6 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Bảo lãnh thi công
Tóm tắt nhanh

Bảo lãnh thi công là cam kết do ngân hàng phát hành theo yêu cầu của nhà thầu, nhằm bảo đảm nghĩa vụ thi công đúng hợp đồng. Khi nhà thầu vi phạm, ngân hàng sẽ chi trả hoặc bố trí người hoàn thành công việc thay.

Bảo lãnh thi công là gì?

Bảo lãnh thi công (tiếng Anh là Construction Performance Bond) là chứng từ bảo lãnh do ngân hàng phát hành theo yêu cầu của nhà thầu, để bảo đảm cho chủ đầu tư về việc nhà thầu sẽ hoàn thành đúng khối lượng, tiến độ và chất lượng theo hợp đồng thi công đã ký. Nếu nhà thầu không thực hiện đúng nghĩa vụ, ngân hàng phát hành sẽ chi trả một khoản tiền theo giới hạn đã ghi trên thư bảo lãnh hoặc bố trí đơn vị khác tiếp tục thi công.

Mục đích và khi nào áp dụng

Bảo lãnh thi công nhằm bảo vệ chủ đầu tư trước rủi ro nhà thầu bỏ dở, thi công sai thiết kế hoặc không đạt chất lượng đã cam kết. Quy trình được áp dụng trong thanh toán quốc tế khi hợp đồng thi công giữa chủ đầu tư và nhà thầu có giá trị lớn, kéo dài và phát sinh nhiều rủi ro về tiến độ, kỹ thuật. Loại bảo lãnh này cũng phù hợp với các dự án yêu cầu điều kiện dự thầu có bảo lãnh từ ngân hàng.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước theo trình tự đã được khối hệ thống tổng hợp.

  1. Tiếp nhận yêu cầu: Nhà thầu gửi hồ sơ đề nghị phát hành bảo lãnh kèm hợp đồng thi công.
  2. Thẩm định nhà thầu: Kiểm tra năng lực tài chính, kinh nghiệm và tài sản đảm bảo.
  3. Thỏa thuận điều kiện: Thống nhất số tiền, thời hạn, điều kiện đòi và điều kiện giải trừ.
  4. Phát hành thư bảo lãnh: Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh gửi chủ đầu tư.
  5. Theo dõi và đòi bảo lãnh: Khi có vi phạm, xử lý yêu cầu đòi hoặc giải trừ trách nhiệm đúng hạn.

Bên tham gia và vai trò

Bên được bảo lãnh là nhà thầu; bên hưởng bảo lãnh là chủ đầu tư hoặc bên mua. Ngân hàng phát hành là đơn vị cấp thư bảo lãnh sau khi thẩm định. Có thể có thêm ngân hàng xác nhận khi thư bảo lãnh được đại lý hoặc ngân hàng khác xác nhận để chấp nhận được ở nước ngoài.

Chứng từ thường liên quan

Hợp đồng thi công, thư yêu cầu bảo lãnh của nhà thầu, điều kiện bảo lãnh mẫu, hồ sơ năng lực nhà thầu và hợp đồng bảo lãnh giữa nhà thầu với ngân hàng phát hành.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định theo khối ví dụ bên dưới.

Tình huống

Giả sử nhà thầu Bình ký hợp đồng thi công gói thầu X trị giá 100 tỷ đồng với chủ đầu tư Lan.

Các bước

  1. Với giả định trên, Ngân hàng A phát hành thư bảo lãnh thi công trị giá 10 tỷ đồng, tương đương 10% giá trị hợp đồng, có hiệu lực trong 18 tháng.
  2. Với giả định trên, khi nhà thầu bỏ dở thi công, chủ đầu tư gửi yêu cầu đòi bảo lãnh kèm chứng cứ vi phạm hợp đồng.
  3. Với giả định trên, Ngân hàng A chi trả 10 tỷ đồng cho chủ đầu tư theo giới hạn trên thư bảo lãnh.

Kết quả

Với giả định trên, quyền lợi của chủ đầu tư được bảo vệ và khoản bồi thường không vượt quá 10 tỷ đồng đã ghi trên thư.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro lớn nhất là nhà thầu vỡ pháp lý hoặc thi công không đạt yêu cầu, dẫn đến việc chủ đầu tư yêu cầu ngân hàng trả tiền. Ngân hàng kiểm soát bằng cách thẩm định năng lực nhà thầu, yêu cầu tài sản đảm bảo, giới hạn số tiền bảo lãnh theo tỷ lệ phù hợp với giá trị hợp đồng và theo dõi tiến độ định kỳ. Ngân hàng cũng cần kiểm tra điều kiện phát hành và điều kiện giải trừ trách nhiệm để tránh nghĩa vụ bất tận.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với bảo lãnh đấu thầu và bảo lãnh thanh toán.

So sánh với Bảo lãnh đấu thầu

Tiêu chí Bảo lãnh thi công Bảo lãnh đấu thầu
Thời điểm phát hành Trước khi ký hợp đồng thi công Trước khi nộp hồ sơ dự thầu
Mục đích Bảo đảm nhà thầu thực hiện đúng hợp đồng sau trúng thầu Bảo đảm nhà thầu không rút hồ sơ hoặc từ chối ký hợp đồng
Bên hưởng Chủ đầu tư sau khi đã chọn nhà thầu Bên mời thầu trong giai đoạn đấu thầu

So sánh với Bảo lãnh thanh toán

Tiêu chí Bảo lãnh thi công Bảo lãnh thanh toán
Bản chất Bảo đảm nghĩa vụ thi công của nhà thầu Bảo đảm nghĩa vụ thanh toán của chủ đầu tư hoặc người mua
Bên được bảo lãnh Nhà thầu thi công Chủ đầu tư hoặc người mua hàng

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Các điểm cần lưu ý khi phát hành và sử dụng bảo lãnh thi công.

  • Nhầm bảo lãnh thi công với bảo hành công trình; hai loại có thời hạn và mục đích khác nhau.
  • Không kiểm tra điều kiện giải trừ trách nhiệm dẫn đến ngân hàng phải trả cả khi nghĩa vụ đã hết.
  • Đặt tỷ lệ bảo lãnh quá thấp, không đủ bù đắp khi nhà thầu vỡ pháp lý.
  • Không theo dõi tiến độ thi công nên phát hiện vi phạm muộn.
  • Quên yêu cầu tài sản đảm bảo hoặc bảo hiểm trách nhiệm nghề nghiệp từ phía nhà thầu.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Bảo lãnh thi công khác bảo hành công trình thế nào?

Bảo lãnh thi công bảo đảm việc hoàn thành xây dựng, còn bảo hành bảo đảm khắc phục lỗi sau nghiệm thu.

Ai là bên được bảo lãnh?

Là nhà thầu thi công; bên hưởng bảo lãnh là chủ đầu tư.

Ngân hàng có bắt buộc trả tiền khi nhận yêu cầu đòi không?

Ngân hàng chỉ trả khi yêu cầu đúng điều kiện trên thư bảo lãnh và kèm chứng cứ hợp lệ.

Tỷ lệ bảo lãnh thường bao nhiêu?

Tỷ lệ do các bên thoả thuận theo yêu cầu của hợp đồng và chính sách ngân hàng.

Có cần tài sản đảm bảo không?

Ngân hàng thường yêu cầu để bảo vệ vị thế khi phải chi trả thay nhà thầu.

Khoá học liên quan