Đòi bảo lãnh là gì?

Tiếng Anh: Guarantee Claim

Cập nhật · 7 phút đọc · Thanh toán quốc tế

Minh hoạ cho thuật ngữ Đòi bảo lãnh
Tóm tắt nhanh

Đòi bảo lãnh là quy trình bên được thụ hưởng yêu cầu ngân hàng bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ tài chính khi người được bảo lãnh không đáp ứng cam kết. Quy trình quan trọng vì bảo vệ quyền lợi bên được thụ hưởng và giúp kiểm soát rủi ro thanh toán quốc tế.

Đòi bảo lãnh là gì?

Đòi bảo lãnh (tiếng Anh là Guarantee Claim) là thủ tục bên được thụ hưởng yêu cầu ngân hàng bảo lãnh thực hiện nghĩa vụ tài chính theo cam kết đã ban hành khi người được bảo lãnh không hoàn thành nghĩa vụ. Yêu cầu phải dựa trên hợp đồng bảo lãnh và các điều kiện về thông báo, hạn mức, chứng từ và thời hạn xử lý.

Mục đích và khi nào áp dụng

Quy trình áp dụng khi bên được thụ hưởng đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ theo hợp đồng thương mại nhưng người được bảo lãnh chưa thanh toán. Mục tiêu là xác minh căn cứ đòi bảo lãnh, xử lý khiếu nại và bảo đảm quyền được nhận thanh toán được bảo vệ trong phạm vi cam kết.

Các bước thực hiện

Quy trình gồm các bước tiếp nhận yêu cầu, kiểm tra điều kiện, xử lý và thông báo kết quả. Các bước chi tiết được trình bày trong phần các bước thực hiện.

  1. Tiếp nhận yêu cầu: Ghi nhận thông báo, hồ sơ và chứng từ do bên được thụ hưởng gửi.
  2. Kiểm tra điều kiện: Đối chiếu thời hạn, thẩm quyền, chữ ký, phạm vi bảo lãnh và ngoại lệ trong hợp đồng.
  3. Xác minh nghĩa vụ gốc: Xem xét chứng từ chứng minh người được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ và thiệt hại của bên được thụ hưởng.
  4. Thông báo và giải trình: Cung cấp thông tin yêu cầu cho người được bảo lãnh và ghi nhận giải trình hoặc khiếu nại nếu có.
  5. Quyết định xử lý: Chấp nhận, từ chối hoặc yêu cầu bổ sung căn cứ theo hợp đồng và chính sách ngân hàng.
  6. Thực hiện nghĩa vụ: Nếu yêu cầu hợp lệ, chuyển tiền cho bên được thụ hưởng trong phạm vi cam kết bảo lãnh.
  7. Hoàn tất hồ sơ: Lưu trữ hồ sơ, ghi nhận khoản phải thu hồi từ người được bảo lãnh và thông báo kết quả cuối cùng.

Bên tham gia và vai trò

Bên được thụ hưởng chuẩn bị yêu cầu và chứng từ có liên quan. Ngân hàng bảo lãnh kiểm tra tính hợp lệ, xem xét điều khoản và thông báo kết quả. Người được bảo lãnh có quyền cung cấp giải trình hoặc khiếu nại trong phạm vi áp dụng.

Chứng từ thường liên quan

Thông báo yêu cầu bảo lãnh, hợp đồng bảo lãnh và các sửa đổi liên quan thường được sử dụng. Bên được thụ hưởng còn cung cấp báo cáo về việc không thực hiện nghĩa vụ, chứng từ chứng minh thiệt hại và giấy tờ uy quyền khiếu nại nếu được yêu cầu.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách gửi yêu cầu, kiểm tra căn cứ và xử lý khiếu nại bảo lãnh.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A đã ban hành bảo lãnh cho Bình thanh toán khoản hàng hóa cho Lan. Khi Bình không thanh toán đúng hạn, Lan gửi yêu cầu đòi bảo lãnh kèm chứng từ chứng minh nghĩa vụ đã đến hạn và chưa được thanh toán.

Các bước

  1. Với giả định trên, Lan gửi yêu cầu trong thời hạn quy định, nêu rõ số tiền bên được thụ hưởng yêu cầu và các chứng từ làm căn cứ.
  2. Với giả định trên, Ngân hàng A đối chiếu yêu cầu với hợp đồng bảo lãnh, kiểm tra chữ ký, thẩm quyền, thời hạn và phạm vi trách nhiệm bảo lãnh.
  3. Với giả định trên, Ngân hàng A thông báo cho Bình về yêu cầu và tạo cơ hội giải trình trong trường hợp cần thiết.

Kết quả

Với giả định trên, Ngân hàng A tiến hành xử lý yêu cầu theo hợp đồng; nếu yêu cầu hợp lệ, ngân hàng thực hiện nghĩa vụ bảo lãnh trong phạm vi cam kết.

Ghi chú

Ví dụ chỉ minh hoạ nguyên tắc xử lý; các chứng từ và thời hạn cụ thể cần được kiểm chứng theo hợp đồng và quy định áp dụng.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính gồm yêu cầu vượt phạm vi bảo lãnh, thiếu hoặc không phù hợp chứng từ, thông báo chậm và không tuân thủ thời hạn. Ngân hàng cần kiểm tra chữ ký, thẩm quyền, tính hợp lệ của thông báo, mức độ thiệt hại và các ngoại lệ trong hợp đồng trước khi thanh toán.

Phân biệt với quy trình gần giống

Đòi bảo lãnh khác với yêu cầu hoàn trả bảo lãnh và thu hồi bảo lãnh. Mỗi thủ tục phát sinh ở một giai đoạn khác nhau và có mục đích pháp lý khác nhau.

So sánh với Yêu cầu hoàn trả bảo lãnh

Tiêu chí Đòi bảo lãnh Yêu cầu hoàn trả bảo lãnh
Bản chất Yêu cầu bên được thụ hưởng đòi ngân hàng thực hiện cam kết bảo lãnh Yêu cầu ngân hàng đòi người được bảo lãnh bồi thường sau khi đã chi trả
Mục đích Bảo vệ quyền lợi của bên được thụ hưởng khi nghĩa vụ gốc không được thực hiện Khôi phục ngân hàng sau khi đã ứng tiền theo bảo lãnh

So sánh với Thu hồi bảo lãnh

Tiêu chí Đòi bảo lãnh Thu hồi bảo lãnh
Bản chất Yêu cầu bảo lãnh khi phát sinh nghĩa vụ được bảo đảm Thông báo chấm dứt hoặc giải trừ trách nhiệm bảo lãnh khi hết căn cứ
Mục đích Kích hoạt nghĩa vụ của ngân hàng bảo lãnh Điều chỉnh hoặc chấm dứt cam kết bảo lãnh

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Không nên gửi yêu cầu chỉ với thông báo nợ mà thiếu căn cứ theo hợp đồng. Cần kiểm tra thời hạn gửi yêu cầu và tránh tự ý sửa đổi, bổ sung chứng từ sau khi ngân hàng đã thông báo kết quả. Cũng không nên hiểu rằng mọi tuyên bố không thiệt lòng đều làm ngân hàng phải bồi thường.

  • Xem yêu cầu đòi bảo lãnh là đơn thuần thông báo nợ, trong khi cần chứng minh đủ căn cứ theo hợp đồng.
  • Gửi yêu cầu sau thời hạn mà không xin ngân hàng chấp thuận trước.
  • Không kiểm tra phạm vi, số tiền và ngoại lệ được miễn trừ trước khi yêu cầu.
  • Tưởng rằng ngân hàng phải thanh toán mọi yêu cầu mà không tiến hành xác minh.
  • Nhầm yêu cầu đòi bảo lãnh với yêu cầu hoàn trả bảo lãnh do ngân hàng gửi cho người được bảo lãnh.

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Ai có quyền gửi yêu cầu đòi bảo lãnh?

Bên được thụ hưởng hoặc đại diện hợp pháp của bên được thụ hưởng, theo điều kiện áp dụng.

Cần những chứng từ nào?

Thường gồm thông báo yêu cầu, hợp đồng bảo lãnh, chứng từ chứng minh nghĩa vụ đến hạn và tài liệu giải trình bồi thường.

Ngân hàng có thể từ chối yêu cầu không?

Có, nếu yêu cầu không phù hợp với hợp đồng, thiếu chứng từ hoặc vượt phạm vi bảo lãnh.

Có phải mọi yêu cầu đều được thanh toán ngay không?

Không, ngân hàng cần kiểm tra điều kiện, xử lý khiếu nại và thông báo kết quả theo thủ tục đã thỏa thuận.

Người được bảo lãnh có được giải trình không?

Có, ngân hàng thường cung cấp thông tin yêu cầu và cơ hội giải trình trước khi ra quyết định.

Khoá học liên quan