Chi phí vốn bình quân sau thuế là gì?

Tiếng Anh: After-tax Weighted Average Cost of Capital (After-tax WACC) · Viết tắt: After-tax WACC

Cập nhật · 6 phút đọc · Huy động vốn

Minh hoạ cho thuật ngữ Chi phí vốn bình quân sau thuế
Tóm tắt nhanh

Chi phí vốn bình quân sau thuế là mức lãi suất chiết khấu sau khi đã tính đến ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp, phản ánh chi phí thực tế của các nguồn vốn. Chỉ tiêu giúp ngân hàng đánh giá hiệu quả sử dụng vốn và ra quyết định đầu tư.

Chi phí vốn bình quân sau thuế là gì?

Chi phí vốn bình quân sau thuế (tiếng Anh là After-tax Weighted Average Cost of Capital, viết tắt After-tax WACC) là mức lãi suất chiết khấu biểu thị chi phí thực tế của tất cả nguồn vốn ngân hàng đang sử dụng sau khi đã quy đổi ảnh hưởng của thuế thu nhập doanh nghiệp. Vì lãi tiền vay được trừ khi tính thuế, việc quy đổi giúp phản ánh đúng chi phí cận biên mà ngân hàng phải bỏ ra cho mỗi đồng vốn huy động.

Mục đích và khi nào áp dụng

Chỉ tiêu được dùng khi ngân hàng cần đánh giá một dự án đầu tư, một khoản cấp tín dụng quy mô lớn hoặc một quyết định thay đổi cơ cấu vốn. After-tax WACC đóng vai trò là ngưỡng sinh lợi tối thiểu: chỉ những khoản đầu tư mang lại tỷ suất sinh lợi cao hơn After-tax WACC mới được xem là tạo giá trị cho ngân hàng.

Các bước thực hiện

Quy trình ước tính After-tax WACC gồm các bước sau.

  1. Xác định cơ cấu vốn: Lấy tỷ trọng vốn chủ sở hữu và vốn vay theo cơ cấu mục tiêu.
  2. Ước tính chi phí từng nguồn: Tính chi phí vốn chủ sở hữu và chi phí vốn vay danh nghĩa.
  3. Quy đổi sau thuế: Nhân chi phí vốn vay với (1 - thuế suất) để có chi phí vốn vay sau thuế.
  4. Tính bình quân có trọng số: Áp công thức WACC sau thuế để ra kết quả cuối cùng.
  5. Rà soát và phê duyệt: Kiểm tra chéo tính hợp lý trước khi trình ban lãnh đạo sử dụng.

Bên tham gia và vai trò

Bên phụ trách gồm phòng tài chính kế toán, phòng quản trị rủi ro và ban lãnh đạo cấp cao. Phòng tài chính kế toán cung cấp số liệu cơ cấu vốn và chi phí từng nguồn. Phòng quản trị rủi ro kiểm soát tính hợp lý của giả định. Ban lãnh đạo sử dụng chỉ tiêu để phê duyệt phương án đầu tư.

Chứng từ thường liên quan

Báo cáo cơ cấu vốn, bảng tính chi phí sử dụng vốn theo từng nguồn, báo cáo thuế thu nhập doanh nghiệp và biên bản họp phê duyệt phương án đầu tư thường được sử dụng đi kèm.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cho một ngân hàng giả định.

Tình huống

Giả sử Ngân hàng A có cơ cấu vốn gồm vốn chủ sở hữu và vốn vay.

Các bước

  1. Với giả định trên, tỷ trọng vốn chủ sở hữu là 60% với chi phí 12% và vốn vay là 40% với chi phí danh nghĩa 8%.
  2. Với giả định trên, thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp áp dụng là 20%.
  3. Với giả định trên, chi phí vốn vay sau thuế = 8% × (1 - 20%) = 6,4%.
  4. Với giả định trên, After-tax WACC = 60% × 12% + 40% × 6,4% = 7,2% + 2,56% = 9,76%.

Kết quả

Với giả định trên, After-tax WACC của Ngân hàng A là 9,76%, làm ngưỡng sinh lợi tối thiểu để xét duyệt phương án đầu tư.

Rủi ro và kiểm soát

Rủi ro chính là dùng chi phí vốn sai nguồn hoặc chọn tỷ trọng không phản ánh đúng cơ cấu vốn mục tiêu dài hạn. Việc quy đổi sau thuế chưa chuẩn có thể khiến ngân hàng chấp nhận khoản đầu tư thực chất không tạo giá trị. Kiểm soát bằng cách rà soát lại tỷ trọng vốn định kỳ, đối chiếu chi phí vốn từng nguồn với hợp đồng huy động thực tế và kiểm tra chéo giữa phòng tài chính với phòng quản trị rủi ro.

Phân biệt với quy trình gần giống

Dễ nhầm với chi phí vốn bình quân trước thuế và với chi phí cơ hội.

So sánh với Chi phí vốn bình quân trước thuế

Tiêu chí Chi phí vốn bình quân sau thuế Chi phí vốn bình quân trước thuế
Bản chất Đã quy đổi ảnh hưởng của thuế vào chi phí vốn vay Chưa quy đổi ảnh hưởng của thuế
Mức phản ánh chi phí Chi phí thực tế ngân hàng phải bỏ ra sau thuế Chi phí danh nghĩa trước khi xét miễn giảm thuế

So sánh với Chi phí cơ hội

Tiêu chí Chi phí vốn bình quân sau thuế Chi phí cơ hội
Bản chất Chi phí bình quân có trọng số của các nguồn vốn đang dùng Chi phí của phương án tốt nhất bị bỏ qua khi chọn phương án khác
Phạm vi tính Cả vốn chủ sở hữu và vốn vay Một khoản đầu tư hay một quyết định cụ thể

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi sử dụng chỉ tiêu này.

  • Nhầm lẫn rằng WACC trước và sau thuế cho cùng giá trị khi ngân hàng không dùng vốn vay.
  • Tính trên số dư tức thời một ngày thay vì cơ cấu vốn mục tiêu dài hạn.
  • Bỏ qua chi phí phát hành vốn chủ sở hữu và vốn vay khi ước tính.
  • Áp dụng như nhau cho mọi dự án bất chấp rủi ro riêng của từng phương án.
  • Cho rằng After-tax WACC cố định theo thời gian mà không cập nhật khi cơ cấu vốn đổi.

Công thức

Công thức: After-tax WACC = (E/V) × Re + (D/V) × Rd × (1 - T)

  • E: giá trị vốn chủ sở hữu
  • D: giá trị vốn vay
  • V: tổng vốn (E + D)
  • Re: chi phí vốn chủ sở hữu
  • Rd: chi phí vốn vay trước thuế
  • T: thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

After-tax WACC dùng để làm gì?

Dùng làm ngưỡng sinh lợi tối thiểu để so sánh với tỷ suất sinh lợi của phương án đầu tư hoặc khoản cấp tín dụng lớn.

Vì sao phải quy đổi sau thuế?

Vì lãi tiền vay được trừ khi tính thuế thu nhập doanh nghiệp nên chi phí vốn vay thực tế thấp hơn chi phí danh nghĩa.

Có cần cập nhật After-tax WACC thường xuyên không?

Có, khi cơ cấu vốn thay đổi hoặc chi phí từng nguồn biến động thì cần tính lại để phản ánh đúng chi phí vốn hiện tại.

Vốn chủ sở hữu có được quy đổi sau thuế không?

Không, cổ tức trả cho cổ đông không được trừ thuế nên chỉ quy đổi sau thuế cho chi phí vốn vay.