Giao dịch carry trade là gì?

Tiếng Anh: Carry trade

Cập nhật · 5 phút đọc · Tiền tệ & Ngoại hối

Minh hoạ cho thuật ngữ Giao dịch carry trade
Tóm tắt nhanh

Giao dịch carry trade là chiến lược vay bằng đồng tiền có lãi suất thấp, đồng thời đầu tư vào đồng tiền có lãi suất cao hơn để hưởng chênh lệch. Thuật ngữ này phổ biến trên thị trường ngoại hối và thường được nhắc khi phân tích dòng vốn xuyên biên giới.

Giao dịch carry trade là gì?

Giao dịch carry trade (tiếng Anh là Carry trade) là chiến lược trên thị trường ngoại hối, trong đó nhà đầu tư vay một đồng tiền có lãi suất thấp để mua một đồng tiền có lãi suất cao hơn. Lợi nhuận kỳ vọng đến từ phần chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền, ngoài ra còn chịu ảnh hưởng của biến động tỷ giá giữa hai đồng tiền.

Đặc điểm chính

Chiến lược này phụ thuộc vào ba yếu tố: chênh lệch lãi suất giữa hai quốc gia phát hành đồng tiền, kỳ vọng về tỷ giá và mức độ biến động của thị trường. Khi chênh lệch lãi suất lớn và đồng tiền đầu tư ổn định hoặc tăng giá, giao dịch hấp dẫn hơn. Khi biến động tỷ giá tăng cao, rủi ro có thể lấn át phần lợi nhuận từ lãi suất.

Cách hoạt động

Nhà đầu tư vay đồng tiền A qua các kênh tiền tệ, sau đó quy đổi sang đồng tiền B để gửi hoặc đầu tư. Hằng kỳ, phần lãi vay đồng A được trả bằng phần lãi nhận từ đồng B. Khi muốn đóng vị thế, nhà đầu tư bán lại đồng B để trả nợ gốc vay đồng A. Lãi lỗ cuối cùng bao gồm chênh lệch lãi suất cộng thay đổi tỷ giá.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Ngân hàng thương mại tham gia thị trường liên ngân hàng và ngoại hối nên hiểu rõ dòng vốn carry trade để quản trị rủi ro tỷ giá và rủi ro thanh khoản ngoại tệ. Bộ phận kinh doanh ngoại tệ còn dùng chênh lệch lãi suất xuyên biên giới khi cấu trúc sản phẩm tiền gửi và cho vay ngoại tệ, đồng thời theo dõi biến động dòng vốn để điều chỉnh trạng thái ngoại hối.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định minh hoạ cách tính lãi lỗ khi thực hiện chiến lược.

Tình huống

Giả sử Lan vay 1 tỷ đồng tiền đồng A với lãi suất 2%/năm, quy đổi sang đồng B và gửi với lãi suất 7%/năm trong một năm.

Các bước

  1. Với giả định trên, tiền lãi nhận từ đồng B một năm = 1 tỷ đồng × 7% = 70 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, tiền lãi phải trả cho đồng A một năm = 1 tỷ đồng × 2% = 20 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, chênh lệch lãi suất = 70 triệu − 20 triệu = 50 triệu đồng.
  4. Với giả định trên, nếu đồng B giảm giá 3% so với đồng A, khoản lỗ tỷ giá = 1 tỷ đồng × 3% = 30 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, lợi nhuận ròng = 50 triệu − 30 triệu = 20 triệu đồng.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Carry trade dễ nhầm với đầu cơ tỷ giá vì cả hai đều liên quan đến dự đoán biến động tiền tệ.

So sánh với Đầu cơ tỷ giá

Tiêu chí Giao dịch carry trade Đầu cơ tỷ giá
Bản chất Vay một tiền, mua tiền khác để hưởng chênh lệch lãi suất Mua bán tiền tệ để hưởng lợi từ biến động giá
Nguồn lợi nhuận chính Chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền Biến động tỷ giá
Yếu tố rủi ro chính Đồng tiền đầu tư bất ngờ giảm giá Tỷ giá đi ngược kỳ vọng
Thời gian nắm giữ Thường trung và dài hạn Có thể ngắn hoặc dài hạn tuỳ chiến lược

Lưu ý và sai lầm thường gặp

  • Không tính đến biến động tỷ giá khi đánh giá lợi nhuận.

  • Chỉ nhìn chênh lệch lãi suất danh nghĩa mà bỏ qua lạm phát và kỳ vọng chính sách.

  • Đánh đồng carry trade với đầu cơ tỷ giá thuần tuý.

  • Bỏ qua rủi ro biến động tỷ giá vốn có thể xoá hết phần chênh lệch lãi suất.

  • So sánh lãi suất danh nghĩa giữa các quốc gia mà không trừ lạm phát.

  • Nhầm carry trade với đầu cơ tỷ giá thuần tuý.

  • Đánh giá thấp tác động của chính sách tiền tệ đột biến làm thay đổi nhanh dòng vốn.

Công thức

Công thức: Lợi nhuận gần đúng = (lãi suất đầu tư − lãi suất vay) × vốn + tỷ suất biến động tỷ giá theo chiều có lợi × vốn

  • Vốn: số tiền gốc quy đổi
  • Lãi suất đồng tiền đầu tư: lãi suất nhận từ đồng tiền mua vào
  • Lãi suất đồng tiền vay: lãi suất phải trả cho đồng tiền vay
  • Thay đổi tỷ giá: phần trăm đồng tiền đầu tư biến động so với đồng tiền vay

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Carry trade hoạt động tốt nhất khi nào?

Khi chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền lớn và đồng tiền đầu tư ổn định hoặc tăng giá.

Rủi ro lớn nhất của carry trade là gì?

Là rủi ro đồng tiền đầu tư bất ngờ giảm giá, có thể xoá hết chênh lệch lãi suất.

Carry trade có phải là đầu cơ tỷ giá không?

Không, carry trade lấy lãi suất làm nguồn lợi chính, còn đầu cơ tỷ giá lấy biến động giá làm nguồn lợi.

Ngân hàng thương mại tham gia carry trade như thế nào?

Ngân hàng tham gia gián tiếp qua quản trị trạng thái ngoại hối và thiết kế sản phẩm tiền gửi, cho vay ngoại tệ.