Tỷ giá hối đoái kỳ hạn là gì?
Tiếng Anh: Forward Exchange Rate
Tỷ giá hối đoái kỳ hạn là mức giá được thoả thuận ngay hôm nay để hai bên trao đổi một đồng tiền này lấy đồng tiền khác vào một ngày xác định trong tương lai. Công cụ này giúp doanh nghiệp và ngân hàng phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá khi giao dịch quốc tế.
Tỷ giá hối đoái kỳ hạn là gì?
Tỷ giá hối đoái kỳ hạn (tiếng Anh là Forward Exchange Rate) là mức tỷ giá được hai bên ghi nhận tại thời điểm ký kết để trao đổi tiền tệ vào một ngày cụ thể trong tương lai theo tỷ giá đã chốt. Tỷ giá này khác với tỷ giá giao ngay vì phản ánh thêm kỳ vọng về lãi suất và biến động tiền tệ giữa hai đồng tiền trong khoảng thời gian chờ giao dịch.
Mục đích và khi nào áp dụng
Tỷ giá kỳ hạn giúp các bên xác định trước chi phí hoặc doanh thu bằng nội tệ từ một giao dịch ngoại tệ sẽ phát sinh trong tương lai. Áp dụng phổ biến khi doanh nghiệp có khoản phải thu, phải trả bằng ngoại tệ với thời hạn xác định, hoặc khi ngân hàng thực hiện nghiệp vụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho khách hàng và cho chính mình.
Các bước thực hiện
Quy trình giao dịch kỳ hạn được tóm tắt ở mục bên dưới.
- Xác định nhu cầu: Xác định loại ngoại tệ, số lượng, ngày đến hạn và mục đích phòng ngừa.
- Chốt tỷ giá: Hai bên thoả thuận tỷ giá kỳ hạn dựa trên tỷ giá giao ngay và chênh lệch lãi suất.
- Ký hợp đồng: Lập và ký hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ với các điều khoản rõ ràng.
- Theo dõi: Theo dõi biến động thị trường và giá trị hợp đồng trong suốt kỳ hạn.
- Thanh toán đến hạn: Hai bên thực hiện nghĩa vụ trao ngoại tệ và thanh toán bằng nội tệ theo tỷ giá đã chốt.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm khách hàng có nhu cầu phòng ngừa rủi ro, bộ phận kinh doanh ngoại tệ và bộ phận quản trị rủi ro của ngân hàng. Vai trò chính là xác định nhu cầu, chốt tỷ giá, ghi nhận nghĩa vụ và theo dõi đến ngày thanh toán.
Chứng từ thường liên quan
Hợp đồng kỳ hạn ngoại tệ, xác nhận giao dịch, bảng kê tỷ giá, chứng từ liên quan đến giao dịch thương mại làm cơ sở phát sinh nghĩa vụ.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định được trình bày chi tiết ở mục riêng.
Tình huống
Giả sử ngân hàng ký hợp đồng kỳ hạn với Bình để Bình mua 10.000 đô la Mỹ giao sau ba tháng, tỷ giá kỳ hạn 25.000 đồng/đô la.
Các bước
- Với giả định trên, hai bên xác định nghĩa vụ: Bình sẽ trả 10.000 × 25.000 = 250 triệu đồng và nhận 10.000 đô la Mỹ sau ba tháng.
- Với giả định trên, đến ngày đến hạn, ngân hàng chuyển 10.000 đô la Mỹ cho Bình và ghi tăng khoản phải thu 250 triệu đồng.
Kết quả
Với giả định trên, chi phí mua ngoại tệ của Bình được cố định trước, không phụ thuộc tỷ giá giao ngay tại thời điểm đến hạn.
Ghi chú
Số liệu hoàn toàn giả định để minh hoạ cách tính.
Rủi ro và kiểm soát
Rủi ro chính là bên giao dịch không thực hiện đúng nghĩa vụ vào ngày đến hạn. Ngân hàng kiểm soát bằng cách xác định hạn mức đối với khách hàng, yêu cầu ký quỹ khi cần và theo dõi biến động tỷ giá thị trường để đánh giá lại giá trị hợp đồng.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với tỷ giá giao ngay và với giao dịch quyền chọn ngoại tệ.
So sánh với Tỷ giá giao ngay
| Tiêu chí | Tỷ giá hối đoái kỳ hạn | Tỷ giá giao ngay |
|---|---|---|
| Thời điểm giao dịch | Thanh toán trong tương lai theo tỷ giá đã chốt | Thanh toán ngay tại thời điểm giao dịch |
| Mục đích sử dụng | Phòng ngừa rủi ro biến động tỷ giá | Giao dịch thanh toán tức thời |
So sánh với Quyền chọn ngoại tệ
| Tiêu chí | Tỷ giá hối đoái kỳ hạn | Quyền chọn ngoại tệ |
|---|---|---|
| Quyền chọn thực hiện | Hai bên có nghĩa vụ thực hiện đúng hợp đồng | Bên mua có quyền nhưng không bắt buộc thực hiện |
| Nghĩa vụ tại ngày đến hạn | Bên bán phải giao ngoại tệ nếu bên mua yêu cầu | Không có nghĩa vụ nếu bên mua không thực hiện |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Một số điểm cần lưu ý khi sử dụng tỷ giá kỳ hạn.
- Nhầm tỷ giá kỳ hạn với tỷ giá giao ngay dẫn đến đánh giá sai chi phí.
- Chỉ có lợi nếu tỷ giá thị trường diễn biến ngược chiều dự kiến.
- Quên đánh giá lại giá trị hợp đồng theo tỷ giá thị trường khi theo dõi rủi ro.
- Không xác định rõ nhu cầu phòng ngừa trước khi chốt kỳ hạn.
Công thức
Công thức: Tỷ giá kỳ hạn được tính dựa trên tỷ giá giao ngay và chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền trong khoảng thời gian kỳ hạn.
- S: tỷ giá giao ngay (đồng nội tệ trên một đơn vị ngoại tệ)
- r$1n: lãi suất đồng nội tệ theo kỳ hạn t
- r$1f: lãi suất đồng ngoại tệ theo kỳ hạn t
- F: tỷ giá kỳ hạn (đồng nội tệ trên một đơn vị ngoại tệ)
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Tỷ giá kỳ hạn khác tỷ giá giao ngay ở điểm nào?
Tỷ giá kỳ hạn áp dụng cho giao dịch thanh toán trong tương lai và phản ánh kỳ vọng lãi suất, trong khi tỷ giá giao ngay dùng cho giao dịch thanh toán ngay.
Ai thường sử dụng tỷ giá kỳ hạn?
Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và ngân hàng khi cần cố định chi phí hoặc doanh thu bằng ngoại tệ.
Tỷ giá kỳ hạn được xác định như thế nào?
Dựa trên tỷ giá giao ngay và chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền trong kỳ hạn.
Có bắt buộc thực hiện hợp đồng đến hạn không?
Có, hợp đồng kỳ hạn là nghĩa vụ cam kết, hai bên phải thực hiện đúng điều khoản.