Vay lãi suất cố định là gì?

Tiếng Anh: Fixed-rate loan

Cập nhật · 4 phút đọc · Gói vay ngân hàng

Minh hoạ cho thuật ngữ Vay lãi suất cố định
Tóm tắt nhanh

Vay lãi suất cố định là khoản vay mà lãi suất được giữ nguyên trong toàn bộ thời gian thoả thuận. Vì mức lãi không thay đổi theo thị trường nên người vay dễ dự tính chi phí.

Vay lãi suất cố định là gì?

Vay lãi suất cố định (tiếng Anh là Fixed-rate loan) là khoản vay mà mức lãi suất áp dụng cho dư nợ được ngân hàng và khách hàng thoả thuận và giữ nguyên trong một khoảng thời gian xác định, không điều chỉnh theo lãi suất tham chiếu trên thị trường.

Đặc điểm chính

Lãi suất ổn định suốt thời hạn vay, kỳ hạn tính lãi và phương pháp tính lãi được ghi rõ trong hợp đồng. Người vay biết trước tổng số tiền lãi sẽ trả nếu không thay đổi kỳ hạn.

Cách hoạt động

Khi giải ngân, ngân hàng ghi nhận lãi suất cố định và dùng mức đó nhân với dư nợ để tính lãi mỗi kỳ. Nếu áp dụng phương pháp dư nợ giảm dần, dư nợ sau mỗi lần trả góp giảm dần nên tiền lãi mỗi kỳ cũng giảm theo.

Vai trò trong hoạt động ngân hàng

Sản phẩm giúp ngân hàng và khách hàng cùng chủ động quản lý chi phí vốn. Với phía ngân hàng, đây là cách chuyển rủi ro lãi suất sang người đi vay hoặc đã phòng ngừa bằng các công cụ phái sinh.

Ví dụ minh hoạ

Tình huống giả định dưới đây minh hoạ cách tính lãi.

Tình huống

Giả sử Lan vay 120 triệu đồng tại Ngân hàng A với lãi suất cố định 9%/năm, thời hạn 12 tháng, tính theo dư nợ giảm dần.

Các bước

  1. Với giả định trên, tiền lãi tháng đầu = 120 triệu × 9% ÷ 12 = 0,9 triệu đồng.
  2. Với giả định trên, nếu Lan trả gốc đều mỗi tháng 10 triệu đồng thì dư nợ sau tháng đầu = 120 − 10 = 110 triệu đồng.
  3. Với giả định trên, tiền lãi tháng hai = 110 triệu × 9% ÷ 12 = 0,825 triệu đồng.

Kết quả

Với giả định trên, tiền lãi giảm dần mỗi kỳ theo dư nợ vì lãi suất áp dụng không đổi.

Phân biệt với khái niệm gần giống

Khoản vay loại này dễ bị nhầm với vay lãi suất thả nổi.

So sánh với Vay lãi suất thả nổi

Tiêu chí Vay lãi suất cố định Vay lãi suất thả nổi
Cơ sở lãi suất Cố định ngay từ đầu Điều chỉnh theo lãi suất tham chiếu
Thời điểm thay đổi lãi Không đổi trong hợp đồng Thay đổi vào các kỳ đã ấn định
Khả năng dự tính chi phí Cao vì biết trước mức lãi Thấp hơn vì phụ thuộc thị trường

Lưu ý và sai lầm thường gặp

Một số điểm cần nhớ khi xem xét và sử dụng.

  • Không đọc kỹ hợp đồng nên không biết lãi suất cố định trong bao lâu và sau đó áp dụng mức nào.
  • Nhầm lãi suất cố định với lãi suất danh nghĩa quảng cáo vì chưa tính đến các khoản phí đi kèm.
  • Kỳ vọng lãi cả kỳ hạn đều bằng lãi tháng đầu khi khoản vay áp dụng phương pháp dư nợ giảm dần.
  • Quên so sánh với phương án lãi suất thả nổi trong giai đoạn có xu hướng giảm.

Công thức

Công thức: Lãi kỳ = Dư nợ đầu kỳ × Lãi suất cố định × Số ngày trong kỳ ÷ 365

  • Dư nợ đầu kỳ: số dư nợ còn lại tại thời điểm đầu kỳ tính lãi
  • Lãi suất cố định: mức lãi suất ghi trong hợp đồng áp dụng cho cả kỳ hạn vay
  • Số ngày trong kỳ: số ngày thực tế của kỳ tính lãi theo lịch

Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.

Câu hỏi thường gặp

Lãi suất cố định được giữ trong bao lâu?

Thời gian cố định do ngân hàng và khách hàng thoả thuận, thường ghi rõ trong hợp đồng tín dụng.

Có thể tất toán khoản vay trước hạn không?

Có thể theo điều khoản hợp đồng và kèm phí tất toán nếu có.

Lãi suất cố định có thay đổi khi lãi suất thị trường tăng không?

Không, lãi suất đã ghi trong hợp đồng không thay đổi trong thời hạn cố định.

Phương pháp tính lãi phổ biến là gì?

Phổ biến là dư nợ giảm dần đối với vay bán lẻ, ngoài ra còn có tính trên dư nợ gốc ban đầu.

Có thể chuyển từ lãi cố định sang lãi thả nổi không?

Một số ngân hàng cho phép chuyển đổi theo điều kiện đã cam kết.