Bảo lãnh giữ tiền bảo hành là gì?
Tiếng Anh: Retention Money Guarantee
Bảo lãnh giữ tiền bảo hành là chức năng bảo lãnh ngân hàng trong thanh toán quốc tế, thay thế việc bên mua giữ lại một phần giá trị hợp đồng để bảo đảm nghĩa vụ bảo hành của bên bán. Quy trình giúp bên bán nhận đủ tiền ngay, đồng thời bảo vệ quyền lợi bên mua khi sản phẩm lỗi.
Bảo lãnh giữ tiền bảo hành là gì?
Bảo lãnh giữ tiền bảo hành (tiếng Anh là Retention Money Guarantee) là chức năng bảo lãnh ngân hàng, theo đó ngân hàng phát hành cam kết trả tiền thay cho bên bán nếu bên bán không thực hiện nghĩa vụ bảo hành trong thời hạn quy định. Loại bảo lãnh này thường xuất hiện trong thanh toán quốc tế đối với hợp đồng mua bán hàng hoá, thiết bị hoặc thi công.
Mục đích và khi nào áp dụng
Mục đích là thay thế khoản tiền mà bên mua giữ lại từ giá trị hợp đồng để bảo đảm bảo hành. Bên bán nhận đủ tiền ngay, còn bên mua vẫn có công cụ bảo vệ khi sản phẩm hoặc công trình phát sinh lỗi. Quy trình được áp dụng khi hợp đồng có điều khoản retention money và các bên thống nhất thay thế bằng bảo lãnh ngân hàng.
Các bước thực hiện
Quy trình gồm các bước nêu tại khối Các bước bên dưới.
- Tiếp nhận yêu cầu: Bên bán nộp đơn yêu cầu phát hành bảo lãnh và hợp đồng có điều khoản giữ lại bảo hành.
- Thẩm định: Ngân hàng xem xét hồ sơ, xếp hạng tín dụng và điều kiện ký quỹ của bên bán.
- Phát hành bảo lãnh: Ngân hàng phát hành thư bảo lãnh gửi đến bên mua với giá trị và thời hạn tương ứng khoản giữ lại.
- Theo dõi hiệu lực: Ngân hàng theo dõi thời hạn bảo hành và tình trạng nghĩa vụ của bên bán.
- Giải toả hoặc thanh toán: Khi hết thời hạn bảo hành mà không có yêu cầu, bảo lãnh tự hết hiệu lực; nếu có yêu cầu hợp lệ, ngân hàng thanh toán cho bên mua.
Bên tham gia và vai trò
Bên tham gia gồm bên bán là người được bảo lãnh, bên mua là người thụ hưởng bảo lãnh và ngân hàng phát hành bảo lãnh. Bên bán chịu trách nhiệm về nghĩa vụ bảo hành, bên mua có quyền yêu cầu thanh toán khi phát hiện lỗi, còn ngân hàng chịu trách nhiệm trả tiền theo cam kết.
Chứng từ thường liên quan
Hợp đồng mua bán có điều khoản bảo hành, đơn yêu cầu phát hành bảo lãnh, bản gốc thư bảo lãnh, biên bản nghiệm thu và thông báo lỗi của bên mua khi yêu cầu thanh toán.
Ví dụ minh hoạ
Tình huống giả định được trình bày tại khối Ví dụ bên dưới.
Tình huống
Giả sử Ngân hàng A phát hành bảo lãnh giữ tiền bảo hành cho Bình là nhà thầu, thay thế khoản giữ lại bảo hành theo hợp đồng cung cấp thiết bị với Lan.
Các bước
- Với giả định trên, giá trị hợp đồng là 10 tỷ đồng, tỷ lệ giữ lại bảo hành là 5 phần trăm.
- Với giả định trên, khoản giữ lại tương ứng là 10 tỷ × 5 phần trăm = 0,5 tỷ đồng và ngân hàng phát hành bảo lãnh trị giá 0,5 tỷ đồng.
- Với giả định trên, Bình nhận đủ 10 tỷ đồng tiền hợp đồng thay vì bị giữ lại 0,5 tỷ đồng.
- Với giả định trên, nếu Bình không sửa lỗi trong thời hạn bảo hành, Lan có thể yêu cầu Ngân hàng A thanh toán tối đa 0,5 tỷ đồng.
Kết quả
Với giả định trên, Lan được bảo vệ quyền lợi còn Bình nhận đủ tiền ngay.
Rủi ro và kiểm soát
Rủi ro chính là ngân hàng phải trả tiền dù nghĩa vụ bảo hành có thể còn tranh chấp. Kiểm soát bằng cách giới hạn giá trị bảo lãnh theo đúng tỷ lệ giữ lại trong hợp đồng, quy định thời hạn hiệu lực rõ ràng và yêu cầu bên bán ký quỹ một phần tại ngân hàng phát hành.
Phân biệt với quy trình gần giống
Dễ nhầm với bảo lãnh thực hiện hợp đồng và bảo lãnh bảo hành thông thường. Mời xem khối Phân biệt bên dưới.
So sánh với Bảo lãnh thực hiện hợp đồng
| Tiêu chí | Bảo lãnh giữ tiền bảo hành | Bảo lãnh thực hiện hợp đồng |
|---|---|---|
| Mục đích | Bảo đảm nghĩa vụ bảo hành | Bảo đảm nghĩa vụ thực hiện hợp đồng |
| Giai đoạn áp dụng | Sau nghiệm thu, trong thời hạn bảo hành | Trước và trong khi thực hiện hợp đồng |
So sánh với Bảo lãnh tạm ứng
| Tiêu chí | Bảo lãnh giữ tiền bảo hành | Bảo lãnh tạm ứng |
|---|---|---|
| Mục đích | Bảo đảm hoàn trả khoản giữ lại bảo hành | Bảo đảm hoàn trả tiền tạm ứng |
| Thời điểm phát hành | Khi thay thế khoản giữ lại bảo hành | Ngay khi nhận tạm ứng |
Lưu ý và sai lầm thường gặp
Các điểm cần nhớ được liệt kê tại khối Lưu ý bên dưới.
- Nhầm retention money guarantee với bảo lãnh bảo hành thông thường dù hai loại có cơ chế khác nhau.
- Đặt giá trị bảo lãnh cao hơn khoản giữ lại thực tế trong hợp đồng.
- Quên ghi rõ thời hạn hiệu lực bảo lãnh dẫn đến tranh cãi khi yêu cầu thanh toán.
- Không kiểm tra điều kiện miễn trừ khiến ngân hàng khó từ chối khi bên mua yêu cầu.
Lưu ý: Các ví dụ trong bài là ví dụ giả định để phục vụ giải thích khái niệm, cần kiểm chứng.
Câu hỏi thường gặp
Bảo lãnh giữ tiền bảo hành khác bảo lãnh bảo hành thông thường ở điểm nào?
Loại bảo lãnh này chỉ phát hành để thay thế khoản giữ lại bảo hành theo hợp đồng, còn bảo lãnh bảo hành thông thường có thể phát hành độc lập.
Ai là bên thụ hưởng bảo lãnh?
Bên mua hoặc chủ đầu tư là người thụ hưởng.
Giá trị bảo lãnh được tính thế nào?
Bằng đúng tỷ lệ giữ lại bảo hành ghi trong hợp đồng nhân với giá trị hợp đồng.
Ngân hàng có thể từ chối thanh toán không?
Có thể, nếu yêu cầu thanh toán không đúng điều kiện quy định trong thư bảo lãnh.
Bảo lãnh hết hiệu lực khi nào?
Khi hết thời hạn hiệu lực hoặc khi bên thụ hưởng trả lại bản gốc thư bảo lãnh.